Hoe ontstaat de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa?

Crohn en colitis ulcerosa zijn inflammatoire darmziekten waarbij sprake is van ontstekingen in het darmkanaal. Het zijn auto-immuunziekten. En hoewel zo’n ziekte zich plots openbaart, ontstaat hij niet zomaar van de ene op de ander dag. Daar gaat van alles aan vooraf.

Weten wat er in het lichaam misgaat waardoor Crohn of colitis kan ontstaan helpt bij het onder controle krijgen van deze ziekten. Op dit moment gaat de wetenschap uit van de volgende onderliggende factoren die het ontstaan van Crohn of colitis mogelijk maken.

Erfelijke factoren spelen een rol bij Crohn en colitis

Het risico dat je loopt om Crohn of colitis te krijgen als je een ouder hebt die een van deze ziekten heeft, kan tot 5x zo groot zijn vergeleken met iemand met een ouder zonder deze aandoeningen. De erfelijke factor lijkt overigens groter bij Crohn dan bij colitis.

De genen die je hebt gekregen van je ouders kun je niet veranderen. Maar genen kunnen alleen effect hebben als ze geactiveerd zijn. Dus: als jij een gen hebt dat de informatie bevat om Crohn of colitis te ontwikkelen (en er zijn veel genen die dit kunnen), dan zegt dat nog niet dat je een van deze ziekten krijgt. Pas als zo’n gen actief wordt, kan de ziekte ontstaan. Omgevingsfactoren blijken genen te activeren of in-activeren. Hierop kun je (deels) invloed uitoefenen.

Omgevingsfactoren spelen een mogelijk nog belangrijkere rol

Wetenschappers gaan er meer en meer vanuit dat factoren uit onze leefomgeving een kritieke rol spelen in de ontwikkeling van Crohn en colitis. Voeding is zo’n factor.

Een voedingspatroon rijk aan vezels verlaagt de kans op het ontwikkelen van de ziekte van Crohn met 40%. Eet je echter veel verzadigd vet en bewerkte vleesproducten, dan verhoogt dit juist het risico op Crohn of colitis. De gemiddelde Nederlander eet teveel van deze laatste voeding en te weinig vezels….

Andere omgevingsfactoren die een groter risico geven voor het ontwikkelen van Crohn of colitis zijn medicijnen (denk aan: antibiotica, pijnstillers uit de NSAID groep en statines) en ‘early life events’. Dat zijn dingen die je als jong kind hebt meegemaakt, zoals: een keizersnede, geen borstvoeding en doorgemaakte infecties.

De impact die deze omgevingsfactoren hebben op het al dan niet ontwikkelen van Crohn of colitis heeft te maken met ons darmmicrobioom.

De darmwand en darmflora bij Crohn en colitis

Ons darmmicrobioom is een mix van bacteriën, virussen en schimmels dat ons gezond houdt. Bij mensen met inflammatoire darmziekten is deze mix verstoord. Er zijn dan meer microben die ontstekingen produceren en minder die ontstekingen remmen. Ook zijn er meer microben die de darmwand aantasten dan die helpen deze goed en sterk te houden. Veranderingen in het microbioom in de darmen kunnen alleen dan tot chronische ontstekingen leiden als de darmwand aangetast en verhoogd doorlaatbaar is. Dat is het geval bij Crohn en colitis.

De reactie van het immuunsysteem is niet passend

Als de darmwand verhoogd doorlaatbaar is, is de kans groter dat er iets de bloedbaan in komt dat daar niet hoort. Dat kan een pathogeen zijn (een virus of bacterie waar je ziek van kunt worden) of een onverteerd voedingsbestanddeel. Beiden activeren het immuunsysteem.

Een goed werkend immuunsysteem is gebaseerd op een balans tussen een groot aantal immuuncellen met elk een eigen rol. Bij Crohn en colitis wordt gezien dat deze balans verstoord is.

Dit draagt samen met het verstoorde microbioom en de verhoogd doorlaatbare darmwand bij aan het uit de rails lopen van het immuunsysteem, waardoor chronische ontstekingen en een aanval op het eigen weefsel (wat kenmerkend is bij auto-immuunaandoeningen) kan ontstaan.

Hoe deze kennis jou helpt je ziekte onder controle te krijgen

Als je tot hier bent gekomen in deze blog, dan weet je als het goed is nu een heleboel meer dan toen je begon. Maar wat heb je hier nu aan?

De genen die je hebt gekregen kunnen we niet beïnvloeden. Maar jouw voeding, de samenstelling van je darmflora en de kwaliteit van jouw darmwand wel. Dit alles ondersteunt de balans in je lichaam en kan helpen het immuunsysteem weer tot rust te krijgen.

Juist bij Crohn en colitis zie ik vaak binnen 30 dagen serieus herstel optreden als ik bij mijn klanten alle darmtriggers uit de voeding haal en voeding toevoeg die de darm helpt te herstellen. Natuurlijk ben je er dan nog niet, maar dan heb je wel een hele grote stap richting meer energie, lekker in je vel zitten en het onder controle hebben van je ziekte gezet.

Benieuwd of ik jou daarmee ook kan helpen?

Boek dan gerust een gratis zicht op herstel-gesprek met mij in. Dat kun je hier doen:

Diversiteit van je microbioom is de sleutel tot succes

Een mens bestaat voornamelijk uit microben. Dat klinkt misschien een beetje ranzig maar het is een gegeven dat we voor ruim 90% bestaan uit beestjes. De rest zijn menselijke cellen. Genetisch gezien ben je dus maar voor een klein stukje ‘van je vader en je moeder’ en voor het grootste deel ‘van de beestenboel’ in en op je lijf. En dat is heel goed nieuws!

De genen die je van je ouders hebt meegekregen kun je namelijk niet veranderen, maar die beestenboel waar je dus voornamelijk uit bestaat wel.

Je hebt meerdere microbiomen

Het darmmicrobioom is niet het enige microbioom waarover je beschikt. Je hebt ook een mondmicrobioom (jakkes, beesten in mijn mond 🙈), een huidmicrobioom (ik dacht al ‘wat voel ik daar kruipen?’ 🤣), een longmicrobioom, een vaginaalmicrobioom etc. En die hele beestenboel werkt ook nog eens fijn samen met elkaar. In goede en in slechte zin. Een verstoring in het ene microbioom geeft dan ook vaak een verstoring in het andere microbioom.

Het meeste onderzoek is tot op heden gedaan naar het darmmicrobioom, dus laten we daar eens dieper naar gaan kijken. Want het beïnvloeden van de beestenboel daar, heeft groot effect op de rest van de huisdieren waar je mee rondloopt en daarmee op je algehele gezondheid.

Diversiteit van je microbioom is belangrijk

Je darmmicrobioom is je eerste afweermechanisme tegen pathogenen die je binnenkrijgt via de lucht, voeding en ander contact met je omgeving. Even zoenen met je lief zorgt bijvoorbeeld voor een forse uitwisseling van microben over en weer. Dat zullen meestal gunstige microben zijn maar er kunnen ook minder gunstige rakkers tussen zitten.

Hoe groter de diversiteit van je eigen microbioom is, hoe beter je bestand bent tegen nieuwe beesten die binnen komen. Die krijgen dan meestal weinig kans om zich in jouw darm te gaan vestigen en dat houdt jou gezond. De kans dat je van een ‘foute’ microbe die binnenkomt ziek wordt, is kleiner bij een goed en divers darmmicrobioom.

De oorzaak van minder diversiteit in je darmflora

Helaas zorgen veel ‘moderne’ leefstijlfactoren voor een afname van de diversiteit van je microbioom. We eten veel te weinig vezels en veel te weinig gevarieerd. De meeste mensen bewegen nauwelijks (en nee, af en toe iets aan sport doen is niet genoeg) en hebben teveel stress. Antibiotica wordt nog altijd veel gebruikt en zit ook deels in de voedselketen, zodat je het ook via je water en voeding binnenkrijgt. Daarnaast hebben medicijnen, zoals maagzuurremmers en pijnstillers, ook een negatief effect op de samenstelling van je microbioom.

Kortom, veel vrouwen lopen rond met een verminderde diversiteit van hun darmflora.

Een lage diversiteit van je darmmicrobioom geeft klachten

Hoe minder divers de samenstelling van je darmbeestjes is, hoe meer gedoe er kan ontstaan in je darmen. Klachten of aandoeningen waar je meer risico op loopt bij een verminderde diversiteit van je darmflora zijn onder andere:

  • prikkelbaredarmsyndroom (PDS)
  • voedingsintoleranties
  • inflammatoire darmziekten (Crohn, colitis ulcerosa)
  • andere auto-immuunziekten
  • overgevoeligheid voor infecties
  • chronische vermoeidheid

Een lage diversiteit van je darmflora geeft dus vaak gedoe in je darmen en vermoeidheid.

De diversiteit van je microbioom verbeteren met voeding

Als je jouw darmflora wilt verbeteren, dan moet je de voeding van die flora beïnvloeden. Met andere woorden: je moet andere dingen eten dan je nu doet. Minder granen en meer groenten. Meer gevarieerd en minder geraffineerd. Echte volwaardige voeding eten, zelf koken en ingrediënten daar waar mogelijk kopen van een goede (biologische) kwaliteit.

De darmflora reageert daarop meestal binnen 2 dagen, maar het duurt maanden tot jaren voordat het microbioom wezenlijk en stabiel is veranderd. En dat merken mijn klanten ook. Anders eten geeft vaak snel verlichting, maar even een uitstapje maken naar hun oude voeding geeft al heel snel weer de oude klachten. Daarom is met je voeding aan de slag gaan ook geen dieet of therapeutische interventie, het is een verandering van leefstijl. Want alleen zo kun je bestendig je darmmicrobioom de goede kant op krijgen en houden.

Meer weten over hoe je je darmen gezond krijgt en houdt? Download dan mijn gratis e-boek ‘Lekker in je vel zonder darmklachten’. Dat kun je hier aanvragen:

Korte keten vetzuren …. cruciaal voor gezonde darmen

Een onderliggende oorzaak van chronische darmklachten en auto-immuunziekten zijn ontstekingen die in de darm actief zijn. Soms zijn dat sluimerende ontstekingen waar je niet heel veel weet van hebt en soms zijn het hele aanwezige, actieve ontstekingen, zoals iedereen die met de ziekte van Crohn of colitis wel kent.

Het tot rust brengen van ontstekingen in de darmen is in dat geval een eerste stap op weg naar herstel van de klachten die gepaard gaan met chronisch gedoe in je darmen of een auto-immuunziekte. Korte keten vetzuren spelen hierbij een belangrijke rol. Maar wat zijn korte keten vetzuren nu precies, wat doen ze en hoe komen we eraan?

Wat zijn korte keten vetzuren?

Korte keten vetzuren zijn stoffen die door ons darmmicrobioom worden geproduceerd. Het zijn restproducten die onze darmbeestjes uitscheiden voornamelijk na het fermenteren van de vezels uit onze voeding. Afhankelijk van het soort bacteriën worden verschillende soorten korte keten vetzuren gemaakt. De drie belangrijkste zijn acetaat, butyraat en propionaat.

Waarom zijn korte keten vetzuren belangrijk voor je gezondheid?

Korte keten vetzuren hebben een groot aantal functies in ons lijf. Ze zorgen voor ongeveer 10% van jouw totale energiebehoefte door de dag heen. De meeste van mijn klanten geven dan ook aan dat ze meer energie hebben als we aan het darmmicrobioom aan het werken zijn. Dat komt deels door meer productie van korte keten vetzuren.

Verder helpen deze vetzuren bij het verteren van je voeding, het reguleren van je zenuwstelsel en hormonen, het ontgiften van toxinen en het trainen van ons immuunsysteem om adequaat te reageren. En daarmee raken we misschien wel aan de allerbelangrijkste functie van korte keten vetzuren, namelijk dat ze ontstekingen in de darmen reguleren en het immuunsysteem tot rust brengen. Dat is essentieel voor het tot rust brengen van chronisch gedoe in je darmen of het in remissie komen van een auto-immuunziekte.

Wat betekent dit dan voor de voeding die wij eten?

De meeste korte keten vetzuren worden geproduceerd in reactie op het fermenteren van de vezels in onze voeding. Vezels tref je aan in volle granen, groenten en fruit. Nu zijn granen meestal niet geschikt als je chronische darmklachten hebt en zeker geschikt niet als je een auto-immuunziekte hebt. Maar groenten en fruit mag je bij deze aandoeningen zoveel eten als je lekker vindt. Bovendien bevatten groenten en fruit naast vezels nog heel veel andere stoffen die je herstel bevorderen, zoals vitaminen, mineralen en bio-actieve plantstoffen. Groenten en fruit zijn dus je beste optie voor meer korte keten vetzuren in je darmen. Daar zit wel een ‘maar’ aan.

Als groenten eten lastig is….

Als je darmmicrobioom niet in evenwicht is, dan vind je het misschien heel lastig om al die groenten en fruit te verteren. Je krijgt er een opgeblazen gevoel van, winderigheid, slechte ontlasting of zelfs obstipatie. Dan heb je op dat vlak dus nog wat werk te doen. En aangezien een verstoord darmmicrobioom een van de grootste onderliggende oorzaken is van chronische darmklachten of een auto-immuunziekte is de kans groot dat je deze stap inderdaad eerst moet zetten voordat je comfortabel de hoeveelheid groenten kunt eten die je nodig hebt voor een stevige productie van korte keten vetzuren.

Als dat het geval is, begin dan met het voorzichtig in kleine beetjes ophogen van de hoeveelheid groenten die je eet. Zorg ervoor dat deze groenten gekookt, gewokt, roergebakken etc. zijn. Verwerk ze in puree, soep, warme lunchsalades etc. Dat is veel makkelijker te verteren en toch al heel helpend. Het geeft je de tijd om op zoek te gaan naar jouw oorzaken en oplossingen, terwijl je toch al je darmen aan het voorzien bent van wat ze uiteindelijk nodig hebben.

Colitis ulcerosa: kun je daar met voeding iets mee?

Bij auto-immuunaandoeningen van de darmen ligt het voor de hand om na te denken over de vraag of voeding daarbij een rol speelt. Regelmatig hoor ik van mijn klanten met een auto-immuunziekte van de darmen dat ze van hun MDL-arts te horen krijgen dat voeding geen rol speelt. Dit antwoord is echter veel te kort door de bocht en ook onjuist. Wat deze arts waarschijnlijk bedoelt is: “daar is nog geen sluitend wetenschappelijk bewijs voor”. En dat klopt.

Maar voeding speelt wel degelijk een rol bij ziekten van de darmen. Zeker bij colitis ulcerosa (maar ook bij de ziekte van Crohn) is er zoveel winst te behalen met de juiste voeding. Dat zie ik dagelijks in mijn praktijk gebeuren. En laten we vooral niet wachten tot het wetenschappelijk bewijs is verzameld voordat jij hier in je eigen leven profijt van gaat hebben.

Wat is colitis ulcerosa?

Colitis ulcerosa (hierna: colitis) is een auto-immuunziekte waarbij de dikke darm chronisch ontstoken is. Daarom noemen we colitis ook wel een inflammatoire darmziekte.

Opvallend aan de ziekte is dat er periodes zijn waarin er meer en periodes zijn waarin er minder ontstekingen actief zijn in de dikke darm. Qua symptomen moet je denken aan:

  • diarree (vaak met bloed bij de ontlasting),
  • buikpijn,
  • vermoeidheid,
  • afvallen,
  • gedoe in je spijsvertering zoals misselijkheid en een opgeblazen buik.
  • Ook koorts of een continue lichte temperatuursverhoging kan voorkomen.

Kortom, colitis geeft een hoop ‘gedoe’ in je lijf.

Hoe ontstaat colitis?

Het precieze werkingsmechanisme achter het ontstaan van colitis is in de literatuur nog niet opgehelderd. Wel is duidelijk dat er verschillende factoren een rol spelen. Zo is er een genetische component, dus mensen met colitis hebben een genetische gevoeligheid voor de ziekte. Maar er is meer nodig om de ziekte dan tot expressie te brengen. En dat meerdere kan zitten in de werking van je immuunsysteem, de samenstelling van je microbioom en in omgevingsfactoren zoals voeding en leefstijl maar ook antibiotica gebruik en het oplopen van infecties.

Allerlei dingen kunnen dus de trigger zijn die de genetische gevoeligheid voor colitis activeert, waarna de ziekte zich kan openbaren.

Hoe voeding kan helpen bij colitis

Voeding kan op verschillende manieren invloed hebben op het ziekteverloop van colitis. Zo weten we van bepaalde voedingsmiddelen dat ze de darmen irriteren of beschadigen. Granen zijn daar een mooi en bekend voorbeeld van. Deze irritatie of beschadiging activeert het immuunsysteem en zorgt voor het opvlammen van ontstekingen in de darm. Dat is bij colitis niet zo handig.

Het stoppen van het eten van voeding die de darmen irriteert, is een manier om meer grip op je ziekte te krijgen.

Maar voeding kan ook helpen om de darm goed te onderhouden. Dat komt omdat voeding ook invloed uitoefent op de samenstelling van jouw darmmicrobioom. Verschillende soorten bacteriën in je darmen eten verschillende soorten voeding. Zo eten bacteriën die ondersteunend zijn voor je gezondheid graag bepaalde groenten, zoals blad- en stengelgroenten. Terwijl bacteriën die een meer ondermijnende rol op je gezondheid kunnen spelen nou niet zulke groenliefhebbers zijn.

Meer eten wat jouw eigen, gezonde darmbeestjes graag eten is een andere manier om je ziekte onder controle te krijgen.

Hoe kom je er nu achter wat werkt voor jou?

Over het algemeen is een voedingspatroon dat bestaat uit echte, volwaardige en bij voorkeur biologische voeding een goede eerste stap als je colitis hebt. Dus stoppen met dingen eten die uit een fabriek komen is essentieel. Maar dan ben je er nog niet.

In mijn ervaring spelen er bij mensen met colitis meestal een of meerdere voedingsintoleranties. Die zul je boven water moeten krijgen. Dat kan het meest betrouwbaar via een eliminatie- en provocatie dieet. Daarover schreef ik eerder al deze blog.

Door uit de voeding te halen waar je lijf niet zo lekker op gaat, komt er ‘rust in de tent’ en kan je darm helen.

Dat proces kunnen we met voeding ondersteunen. Waarna je kunt gaan ontdekken wat voor jou nu echt werkt met voeding, maar ook in je leefstijl. Ook daar is vaak heel veel winst te behalen.

Zo ga je steeds beter voelen wat jij nodig hebt om lekker in je vel te zitten, meer energie te hebben en weer te kunnen focussen op waar het voor jou in het leven om te doen is. Benieuwd naar hoe ik je in mijn Gezonder, energieker en beter in je vel traject juist hiermee kan helpen? Boek dan gerust een gratis Zicht op herstel-gesprek in. Ik help je graag verder.

Het eliminatie- en provocatie dieet

In mijn vorige blog heb ik het gehad over het feit dat voedingsintoleranties een hele grote onderliggende oorzaak zijn van het ontstaan en actief blijven van een auto-immuunziekte. Het opsporen van deze intoleranties is dus een belangrijke stap naar het krijgen van grip op je aandoening. Dit opsporen die je het meest betrouwbaar met een eliminatie- en provocatie dieet.

Wat is het eliminatie- en provocatie dieet?

Bij het eliminatie- en provocatie dieet zoals ik dat inzet bij auto-immuunziekten halen we eerst alle mogelijke triggers voor de darmen uit de voeding. Tegelijkertijd voegen we voeding toe die de darmwand en het microbioom kan helen en sterker kan maken. Zeker bij auto-immuunziekten van de darmen zie ik meestal binnen 30 dagen prachtige dingen gebeuren. Maar ook bij psoriasis of reumatoïde artritis kunnen resultaten snel zichtbaar zijn.

Zodra dit het geval is, gaan we kalm aan voeding herintroduceren om van jouw lijf te ‘horen’ of het lijf deze voeding wel of niet oké vindt voor nu. Zo kom je tot een voedingspatroon dat op dit moment geen klachten geeft en zo min mogelijk beperkingen. Uiteraard werken we ondertussen aan het nog verder ondersteunen van je darmen (en rest van je lijf), zodat je hopelijk steeds meer voeding gewoon weer kunt terug pakken en eten.

Voor wie is het een geschikte aanpak?

Het eliminatie- en provocatie dieet is een geschikte aanpak voor alle soorten auto-immuunziekten. Maar het kan zeker ook zinvol zijn bij mensen met chronische darmklachten of andere chronische klachten die enige verbinding met de darmen hebben (en welke aandoening heeft dat nu niet?).

Het is wel belangrijk dat je bereid bent om een periode serieus met je voeding aan de slag te gaan en open staat om tijdelijk dingen echt anders te doen dan je nu doet. Uiteraard ben ik er voor je tijdens het inzetten van deze interventie. Je moet het weliswaar zelf doen, maar je hoeft het niet alleen te doen. Maar als jij liever niet al teveel verandert aan je voedingspatroon, dan is het eliminatie- en provocatie dieet voor jou niet geschikt.

Hoe streng moet je het eliminatie- en provocatie dieet opvolgen?

Hier kan ik heel kort over zijn. Je moet het strikt opvolgen. Op alle dagen. Zeker de eerste 30 dagen. Mogelijk iets langer. Dat hangt er vanaf hoe snel je resultaten gaat zien. Daarna ga je voeding terug introduceren in je menu. Ook dat zul je strikt moeten doen. Anders kun je niet duidelijk zien welke voeding reacties geeft in je lijf en welke niet. Maar als het goed is, heb je snel resultaten gezien en voel je je veel beter. Dat maakt het allemaal ook veel makkelijker om te doen.

Mag ik dan nooit meer mijn lievelingsvoedsel eten?

Dat weet ik niet. Dat is enerzijds aan je lijf om te bepalen. Die geeft aan of het oké voeding is of toch niet. Anderzijds is het ook zo dat het helen van je lijf tijd vraagt en dat dingen die in het begin niet lukken om weer te eten een aantal maanden later wel lukken. Maar als jouw lievelingsvoedsel pasta, pizza, roze koeken is, dan vrees ik dat de kans groot is – zeker bij een auto-immuunziekte – dat je dit inderdaad voor een langere tijd (mogelijk altijd) mag laten staan. Granen en auto-immuunziekten gaan heel slecht samen voor de meeste vrouwen.

Is het tijd voor serieuze actie?

Voel jij na het lezen van deze blog dat het tijd is om serieus met je auto-immuunziekte aan de slag te gaan en voeding in te zetten als medicijn? Meld je dan gerust aan voor een gratis Zicht op herstel-gesprek. Dan krijg je meer zicht op hoe ik je in mijn ‘Gezonder, energieker en beter in je vel – traject’ hiermee kan helpen en hoe dit er specifiek voor jou uit kan zien.

Voedingsintoleranties: een grote oorzaak bij auto-immuunziekten

De vrouwen die ik in mijn praktijk begeleid om hun auto-immuunziekte onder controle te krijgen, zijn allemaal bij mij terechtgekomen omdat ze zich de vraag stelden of voeding iets voor hen kon betekenen. Dat is zeker bij een auto-immuunziekte een hele terechte vraag. Het antwoord daarop is bijna altijd: ja.

Lang niet elke vrouw denkt hierbij aan een mogelijkheid van een voedingsintolerantie, terwijl dat een van de grote onderliggende oorzaken is dat een auto-immuunziekte kan ontstaan en actief kan blijven. Je eet immers meerdere keren per dag en vaak komen in grote lijnen dezelfde voedingsmiddelen in die maaltijden terug.

Het ontdekken en aanpakken van voedingsintoleranties is bij auto-immuunziekten een belangrijke stap richting het onder controle krijgen van deze aandoening.

Wat zijn voedingsintoleranties?

Een voedingsintolerantie is een negatieve reactie op normale voeding. Die reactie kan heel divers en ook heel diffuus zijn. Hij kan fysiek zijn of mentaal. Bovendien ontstaat deze reactie meestal vertraagd. Daarmee bedoel ik dat hij meestal niet direct na het eten opkomt, maar ergens in de uren of dagen erna. Dat is ook de reden dat veel vrouwen met een auto-immuunziekte niet meteen denken aan een voedingsintolerantie als een van de oorzaken van hun klachten. Toch zou je dat wel moeten doen.

Verschillende manieren om voedingsintoleranties te ontdekken

Er zijn verschillende mogelijkheden om een voedingsintolerantie op te sporen. Helaas doen ze lang niet allemaal wat ze beloven, namelijk opsporen voor welke voeding jij intolerant bent.

Een van de eerste dingen waar je wellicht aan denkt is het doen van een voedingsintolerantietest. Dat is een begrijpelijke gedachte. Het is een eenvoudige methode waarbij je bloed laat afnemen en dan volgt er een rapport waaruit je zou kunnen lezen welke voeding je wel en niet moet eten. Helaas zijn die testen niet alleen ontzettend duur maar ook nog eens onbetrouwbaar. Waarom ik dat zeg, lees je in deze blogpost.

Een andere manier is om een voedings- en klachtendagboek bij te houden. Dat is een goedkope manier, maar een lastige. Hij vraagt veel tijd, nauwkeurigheid en speurwerk. Omdat klachten in reacties op voeding zo divers en diffuus zijn en bovendien vertraagd opkomen, is het vaak heel lastig om de boosdoeners boven water te krijgen. Vooral omdat er veel verschillende voedingsmiddelen zijn die deze reacties kunnen geven en je deze voeding waarschijnlijk ook meerdere dagen op een rij eet. Het kan voor je werken maar ik zie in de praktijk vooral dat het een echte ‘struggle’ is zonder geweldig resultaat.

Er zijn mensen die zeggen dat je voedingsintoleranties kunt opsporen met bioresonantie, haaranalyse, iriscopie of kinesiologie. Daar is echter allemaal geen wetenschappelijk bewijs voor.

Dé manier om voedingsintoleranties te ontdekken

De gouden standaard om voedingsintoleranties boven water te krijgen is en blijft daarom nog altijd het doen van een eliminatie- en provocatie dieet.

Hierbij haal je alle voeding die een reactie kan geven tijdelijk uit het menu en voeg je voeding toe die de darmen helpt helen. Deze aanpak is een serieus ‘dingetje’, maar met de juiste begeleiding en support is het goed te doen en zie je meestal heel snel resultaat in de vorm van meer energie en een afname van allerlei klachten (groot of klein).

Zodra je deze resultaten ziet (vaak al binnen 30 dagen), start het proces van herintroductie van voedingsmiddelen om te testen welke jouw lijf prima vindt en welke niet. Zo kom je tot een voedingspatroon dat echt bij jou past (want geen klachten geeft) en hopelijk zo min mogelijk beperkingen heeft.

Meer weten?

Heb jij een auto-immuunziekte en wil je weten of voedingsintoleranties ook bij jou een oorzaak zijn van het aanhouden van je klachten en of het eliminatie- en provocatie dieet jou daarbij kan helpen? Meld je dan gerust aan voor een gratis Zicht op herstel-gesprek, dan hebben we het er samen over. Je kunt dit gesprek hier inplannen:

Leren leven met jouw klachten: moet dat nu echt?

Van je huisarts of specialist heb je te horen gekregen dat je prikkelbaredarmsyndroom, de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa hebt. Je hebt wat algemene adviezen gekregen en wellicht medicatie waarvan je te horen hebt gekregen dat je die de rest van je leven moet nemen. Verder krijg je te horen dat je ermee moet leren leven. Dit was waarschijnlijk niet echt wat je gehoopt had te horen.

Eenmaal thuisgekomen bekruipt je steeds vaker het gevoel: is dit het nu? Moet ik hier echt mee leren leven? Als je het mij vraagt dan is het antwoord hierop: ja en nee.

Prikkelbaredarmsyndroom (PDS) is vaak oplosbaar

Neem nu het predicaat ‘prikkelbaredarmsyndroom’. Het is een diagnose van niks. Het zegt niets meer dan dat jouw darmen gevoelig reageren maar dat de arts niet weet hoe dat komt. Dat is wat mij betreft geen reden om meteen te settelen voor ‘ik moet hiermee leren leven’. In veel gevallen is prikkelbaredarmsyndroom oplosbaar. Wat niet wil zeggen dat het altijd zo is of altijd simpel is.

Prikkelbaredarmsyndroom, zoals ik dat zie in mijn praktijk, is vaak een combinatie van fysieke oorzaken (verkeerde voeding, verstoorde spijsvertering of microbioom, teveel stress en te weinig bewegen) en psychologische componenten (en nee, daarmee zeg ik niet dat PDS tussen je oren zit). Door beide kanten onder ogen te zien en aan te pakken lossen de klachten in veel gevallen blijvend op. Doen ze dat niet, dan zijn ze vaak wel veel meer onder controle en heb je ontdekt wat triggers zijn en hoe je daarmee het beste kunt omgaan. Dat is ook al enorme winst.

Met Crohn en colitis kun je vaak veel beter leren leven

Een auto-immuunziekte kunnen we (nog) niet genezen. Regulier niet en ook ik kan (helaas) niet toveren. In die zin moet je met Crohn, colitis of een andere auto-immuunziekte inderdaad leren leven. De hamvraag is wat mij betreft: hoe leer je zo lekker mogelijk leven met jouw ziekte? Er is namelijk een hele hoop winst te behalen door naast je reguliere behandeling met voeding en leefstijl aan de slag te gaan. Ook deze aandoeningen kunnen zo onder controle komen.

Bij Crohn en colitis (en andere auto-immuunziekten) zie ik in de praktijk hele mooie resultaten met het tijdelijk inzetten van een eliminatie- en provocatiedieet.

Klachten verdwijnen, de ziekte komt in remissie, medicatie kan soms worden afgebouwd en de klant heeft weer veel meer energie.

Uiteraard pakken we dan ook de darmen eens goed aan, zodat deze kunnen helen. Dit is enorm helpend. Tot slot is serieus aandacht geven aan leefstijlfactoren zoals ontspannen, slaap, beweging, verbinding met anderen en de natuur heel belangrijk om een nieuwe, fijne balans te vinden en gewoon lekker te kunnen leven ondanks je auto-immuunziekte.

Het is een proces

Leren leven met je lijf, je ziekte en jezelf is een proces. Een proces dat in onze Westerse manier van leven wat mij betreft veel te weinig ruimte krijgt. De focus ligt te gemakkelijk op een quick fix want ‘we moeten door’….

Dit proces echter wel aangaan, hier tijd, energie en middelen voor vrijmaken en echt ontdekken wat jou voedt en hoe jij fijn leeft is wat mij betreft het meeste waardevolle dat je voor jezelf kunt doen als je chronische darmklachten of een auto-immuunziekte hebt. Het is iets waar je de rest van je leven iets aan hebt.

Meer weten hoe ik dat in mijn Gezonder, energieker en beter in je vel traject doe? Stuur me een berichtje en ik vertel er je graag alles over.

Peulvruchten… slecht idee bij darmklachten of auto-immuunziekte

Peulvruchten staan meer en meer in de belangstelling. En dat snap ik, want er zitten mooie voedingsstoffen in en ze zijn lekker. Toch ben ik geen fan van peulvruchten. Zeker niet voor vrouwen met chronische darmklachten of een auto-immuunziekte. Dat heeft te maken met een aantal dingen.

Peulvruchten zijn geen ideale eiwitbron

Als je het hebt over plantaardige eiwitten, dan worden peulvruchten meestal als eerste genoemd. Het klopt dat er eiwitten in peulvruchten zitten. Toch zijn peulvruchten wat mij betreft niet de beste bron van eiwitten. In dit blog heb ik uitgelegd waarom ik dat vind.

Naast dat peulvruchten ongeveer 2,6x minder eiwitten bevatten dan vlees, vis, kip of eieren, moet je ook nog bedacht zijn op de samenstelling van dit eiwit. Eiwitten bestaan uit aminozuren. Na het verteren van eiwitten neem je deze aminozuren in je lichaam op om bouw- en herstelwerk uit te voeren of hormonen en andere communicatiestoffen te maken. Een mens heeft hiervoor 22 verschillende aminozuren nodig.

Vlees, vis, gevogelte, wild en eieren bevatten deze 22 aminozuren en noemen we dan ook complete eiwitbronnen. Peulvruchten bevatten helaas niet alle 22 aminozuren die een mens nodig heeft. Het is dus een incomplete eiwitbron.

Als je een auto-immuunziekte hebt, dan heb je veel eiwitten nodig. Het is wel zaak om dan die eiwitten te eten die compleet zijn en die je als mens goed kunt verteren. Dan denk ik dus niet aan peulvruchten. Zeker niet als ik nog wat dieper kijk naar de inhoudsstoffen van peulvruchten.

Peulvruchten kunnen de darmwand aantasten

Alle peulvruchten bevatten stoffen die de darmwand kunnen aantasten. Deze stoffen noemen we anti-nutriënten. In peulvruchten gaat het vooral om schadelijke lectines, meer specifiek gaat het om prolamines en agglutanines. Deze kunnen de doorlaatbaarheid van de darmwand verhogen, doordat ze deze wand beschadigen en ontstekingen veroorzaken. Het hangt van je genetische gevoeligheid af hoeveel last je van deze stoffen hebt.

Een van de risicofactoren voor het ontwikkelen van een auto-immuunziekte is het hebben van een verhoogd doorlaatbare darmwand. Ook bij chronische darmklachten speelt de kwaliteit van de darmwand een rol. Het eten van peulvruchten is dan niet handig wat mij betreft.

Een verstoord microbioom ligt op de loer

Prolamines zijn voor mensen niet volledig te verteren. Bovendien verhinderen ze de werking van bepaalde enzymen in de darmen die nodig zijn om ons eten goed te verteren. Het gevolg is dat er teveel onvolledig verteerde voeding in de darmen aanwezig is. Dit voedt onze darmbacteriën en kan door een overvloed aan voeding tot groei van het microbioom leiden. Het probleem daarbij is dat als er vooral veel onverteerde prolamines in de darm zitten, dat dit zorgt voor een scheefgroei van bepaalde bacteriën en daarmee voor een totaal verstoorde samenstelling van het gehele microbioom. Dit kan op zichzelf al zorgen voor een verhoogd doorlaatbare darmwand.

Een verstoord microbioom is nagenoeg altijd een factor bij chronische darmklachten of een auto-immuunziekte.

Wat doe je dan wel bij chronische darmklachten of een auto-immuunziekte?

Wat mij betreft begint het herstel van chronische darmklachten of een auto-immuunziekte altijd met het onder de loep nemen van je voeding. Stoppen met het eten van voeding die de darmen hinderen hun werk goed te doen. Starten met het eten van voeding die de darmen herstellen en echt voeden. Daarover kun je meer lezen in mijn gratis e-boek ‘Lekker in je vel zonder darmklachten’.

Peulvruchten… een goede bron van eiwitten of toch niet?

Steeds vaker hoor ik om me heen dat peulvruchten een goede bron van plantaardige eiwitten zijn. Maar is dat ook zo? Om daarop antwoord te geven kun je naar een aantal dingen kijken.

✔️ Hoeveel eiwitten zitten er eigenlijk in?

✔️ Kun je die eiwitten ook goed verteren?

✔️ En hoeveel gram peulvruchten moet je eigenlijk eten als je er net zoveel eiwitten uit wilt halen als je uit vlees, vis of eieren haalt?

Dus laten we dat in deze blog eens doen.

Hoeveel eiwitten zitten er in vlees, kip, vis of eieren?

Als je kijkt naar de hoeveelheid eiwit in vlees, kip, vis of eieren dan is dat gemiddeld 18,63 gram per 100 gram. Waarbij rundvlees, kip, zalm en garnalen vrij hoog in hun eiwitten zitten met ongeveer 20 gram (afgerond), terwijl eieren maar 12 gram eiwit bevat per 100 gram en kabeljauw ongeveer 17,5 gram. Maar al met al een fatsoenlijke hoeveelheid eiwit per ons.

Hoeveel eiwitten zitten er in peulvruchten?

Als ik 100 gram peulvruchten uit een pot neem, dan zit daar gemiddeld 7,07 gram eiwit per 100 gram in. Waarbij de variatie ligt tussen 5 en 8 gram per 100 gram. Dat is dus een flink stuk lager. Het is zelfs 2,6x zo weinig. Dit betekent dat je in ieder geval 2,6x zoveel peulvruchten moet eten als je vlees, vis of eieren zou doen.

De verteerbaarheid speelt ook een rol

Het punt is alleen dat je niet uitsluitend moet kijken naar de hoeveelheid eiwitten die er in zitten. Je moet ook kijken naar hoe goed je deze eiwitten kunt verteren. Want alleen de eiwitten die je verteert kan je lichaam gebruiken.

De wetenschappelijke maat voor de verteerbaarheid van eiwitten is de ‘protein digestibility corrected amino acid score’. Deze PDCAAS moet op 100 liggen wil een voedingsmiddel volledig in de eiwitbehoefte van mensen kunnen voorzien. De PDCAAS ligt voor vlees, vis en eieren ergens tussen de 92-100, terwijl deze voor peulvruchten ligt tussen 60-75.

Wil je dus je eiwitbehoefte afdekken met peulvruchten, dan moet je dus bovenop de hiervoor weergegeven eiwitverhouding 1,3x zoveel peulvruchten eten dan vlees, vis of eieren.

Een voorbeeld om het te verduidelijken

Stel je eet ’s avonds ongeveer 125 gram vlees, kip of vis, dan krijg je daarmee 23,39 gram eiwit binnen. Omdat er in 100 gram peulvruchten slechts 7,07 gram eiwit zit, moet je dus bijna 430 gram peulvruchten eten voor dezelfde hoeveelheid eiwit [(23,39/7,07) x 100 x 1,3].

Nu weet ik niet hoe het met jouw darmen gesteld is, maar die van mij waarderen zoveel peulvruchten niet. En de meeste van mijn klanten, zo niet al mijn klanten, hebben gevoelige darmen waarbij gasvorming een veelgehoorde klacht is. Stel je geeft die darmen 430 gram bonen, kikkererwten of kapucijners te eten, wat zeggen die darmen dan denk je?

Zijn peulvruchten dus wel of niet een goede eiwitbron?

Het antwoord daarop laat ik aan jou, maar als je kijkt naar de hoeveelheid eiwit die erin zit, de mate waarin we dat eiwit kunnen verteren en het effect van peulvruchten op gevoelige darmen, dan vind ik peulvruchten niet voor iedereen een goede eiwitbron.

En in mijn blog van volgende week ga ik dieper in op de vraag waarom peulvruchten meestal niet zo geschikt zijn bij chronische darmklachten of een auto-immuunziekte. Want er is nog zoveel meer te vertellen over peulvruchten.

De rol van voeding bij Crohn en colitis ulcerosa

Voeding speelt een grote rol bij auto-immuunziekten, zeker bij die auto-immuunziekten die zich manifesteren in de darmen. Ik heb het dan over de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Veel vrouwen die een van deze ziekten hebben voelen dat instinctief ook aan. Het is dan ook heel terecht dat ze in de hoek van voeding op zoek gaan naar een oplossing. Ik durf het nog wel sterker neer te zetten: daar ligt ook een belangrijke deel van de oplossing.

Maar waarom speelt voeding zo’n grote rol en hoe werkt dat dan?

Voeding kan een ontstekingsreactie uitlokken

De reden dat voeding zo’n grote rol speelt bij Crohn en colitis is dat voeding de darmwand kan beschadigen. Schade aan de darmwand zorgt voor activatie van het immuunsysteem op de plek van de schade. Een actief immuunsysteem geeft op de plaats van deze activiteit een ontstekingsreactie. Crohn en colitis zijn ontstekingsziekten van de darmen.

Bij een actieve Crohn of colitis is er dus sprake van een ontsteking in de darmen en een actief immuunsysteem op die plekken waar de ontsteking zich bevindt. Dit actieve immuunsysteem zorgt vervolgens zelf ook weer voor schade ter plaatse van de ontsteking. Deze extra schade houdt het immuunsysteem actief. Zo blijft het vuurtje van de ontsteking aan.

Voeding kan ook helend zijn

De darmwand kan zichzelf herstellen van schade. Om dit te kunnen doen heeft de darm de juiste voedingsstoffen nodig. Die moet jij dus eten. Deze voedingsstoffen zijn onder te verdelen in voeding voor de darmwand zelf, voeding voor de slijmlaag die de darmwand beschermt en voeding voor het darmmicrobioom. En het mooie is…. als je alle voeding eet die deze drie onderdelen van je darmwand nodig heeft, dan ontstaat een positieve spiraal. Want als je bijvoorbeeld je microben in je darm goed te eten geeft, dan gaan zij ook stoffen maken die de darmwandcellen weer energie geven en kunnen herstellen.

Crohn en colitis vragen om voeding die helend is

Als je dit nu weet, dan is het niet zo moeilijk meer om te bedenken dat het dan bij Crohn en colitis heel belangrijk is om een voedingspatroon te hebben dat helend is voor de darmen. Dit betekent dat je niet of nauwelijks voeding eet die de darmwand beschadigt. En al zeker niet in een fase waarin je ziekte opvlamt. Het betekent ook dat je vooral mag focussen op het eten van voeding die helend is voor je darmen. Niet alleen om je darmen te helen, maar ook om ze daarna gezond te houden. Een voedingspatroon rijk aan nutriënten en arm aan anti-nutriënten is dan belangrijk.

Een voedingspatroon op maat werkt het beste bij Crohn en colitis

Nu reageert niet iedere vrouw met Crohn of colitis hetzelfde op voeding. Uiteraard hebben ze allemaal behoefte aan voeding die helend is. Maar de vraag welke voeding schadelijk is, is niet voor iedereen hetzelfde te beantwoorden. Dat komt omdat voeding die de kans op schade aan de darmwand geeft, dat niet bij iedereen hoeft te doen. Zo zijn er vrouwen waarbij de darmwand heel erg reageert op bepaalde noten, terwijl deze noten bij een andere vrouw totaal geen gedoe met de darmwand geeft. Het hangt allemaal af van hoe gevoelig jouw darmen op dat moment zijn voor voeding.

Hoe ontdek je nu wat voor jou werkt qua voeding?

Om deze gevoeligheid in kaart te brengen werkt eigenlijk maar één ding en dat is een eliminatie- en provocatiedieet. Dit is de enige betrouwbare manier om te ontdekken welk voedingspatroon voor jou op dat moment het beste is. Daar schreef ik eerder al deze blog over. Er wordt wel geadviseerd om een voedingsintolerantietest in te zetten, maar deze testen zijn helaas niet betrouwbaar en hebben daarmee niet zoveel zin.

Wat ook niet zoveel zin heeft, is om zelf aan de slag te gaan met het uittesten van individuele voedingsmiddelen.

Dat komt omdat je lichaam pas betrouwbaar aangeeft wat wel en niet voor jou werkt als je eerst alle voeding die de darm kan irriteren uit je menu haalt en de darm wat tijd geeft zichzelf te herstellen. Alleen daarna kan de darm betrouwbaar aangeven aan je welke voeding ze wel en niet tolereert. Het eliminatie- en provocatiedieet doet precies dit. En om te zorgen dat je ondertussen wel voldoende voedingsstoffen binnen blijft krijgen, is hulp van iemand die er verstand van heeft echt een must.

Meer weten?

Benieuwd hoe je met voeding jouw Crohn of colitis aanpakt en hoe ik je daarbij kan helpen? Meld je dan aan voor een gratis Zicht op herstelsessie. In deze online sessie van 30 minuten krijg je zicht op wat mogelijke oorzaken zijn van jouw ziekte en vooral wat er nodig is om je veel beter te gaan voelen. Meer info en aanmelden kan hier: