Tag Archief van: coeliakie

Maar ik heb helemaal geen last van gluten….!

Brood, je eet het al vanaf het eerste moment dat je vast voedsel kreeg. Je weet niet anders dan brood is een vaste metgezel in je voedingspatroon. Je eet het, waarschijnlijk met heel veel plezier, al 30, 40 of 50 jaar elke dag. Het is ook gewoon heel lekker. Een stokbroodje met kruidenboter of een warm afbakbroodje uit de oven met een plakje kaas erop….. What’s not to like?

De meeste vrouwen die bij mij in de praktijk komen met allerlei klachten in hun lijf die ze al jaren hebben, hebben meestal geen moment gedacht dat het elke dag eten van brood daar iets mee te maken kan hebben. Als ik ze vervolgens voorstel om wat minder brood te eten, dan krijg ik bijna standaard te horen: “maar ik heb helemaal geen last van brood”. 

En dat snap ik. Omdat je het al je hele leven eet, is de reactie die je op brood hebt zo normaal voor je dat je die niet opmerkt. Daardoor is het ook bijna niet voor te stellen dat jouw klachten iets met dat brood te maken kunnen hebben. Toch is het goed om dat wel te onderzoeken. Om eens te voelen hoe je je voelt als je minder brood eet.

Brood bevat gluten

In brood zitten glutenhoudende granen. Gluten is een eiwit in graan dat het brood lekker soepel en luchtig maakt. Het houdt het brood ook bij elkaar en dat is natuurlijk wel zo handig. Gluten doen alleen iets met je darmen. En nee, niet alleen bij mensen met coeliakie of glutenintolerantie. Elke darm reageert er hetzelfde op, dus ook die van jou.

Gluten activeren het immuunsysteem

In je darmen zit een deel van je immuunsysteem. Zodra er gluten in je darmen komen, dan signaleren je immuuncellen dat en slaan ze alarm. Het immuunsysteem ziet gluten namelijk als een pathogeen. Een pathogeen is een indringer van buitenaf (zoals een virus, bacterie, schimmel of parasiet) waar je ziek van kunt worden. Het immuunsysteem in de darm reageert daarmee op gluten hetzelfde als op een virus, bacterie, schimmel of parasiet. 

Het eten van gluten maakt de darmwand verhoogd doorlaatbaar

Het gevolg van dit alles is dat de hersenen de darmwand opdracht geven om een beetje open te gaan staan. In de volksmond noemen we dit een lekke darm. In de wetenschappelijke literatuur noemen we dit een verhoogd doorlaatbare darmwand. Die term is beter, want je darmen zijn natuurlijk niet lek. Ze laten wel meer door naar de bloedbaan dan de bedoeling is.

De hersenen geven dit signaal aan de darmen om ervoor te zorgen dat er zo snel mogelijk water vanuit de bloedbaan de darm in wordt gepompt. Zo probeert het lichaam het ‘beest’ dat in je darmen zit (wat in feite ‘alleen maar’ gluten zijn) zo snel mogelijk uit je lichaam te spoelen. 

Een lekke darm als oorzaak van chronische klachten

Ondertussen is die darmwand wel verhoogd doorlaatbaar en dat is een probleem, zeker als het vaak voorkomt (omdat je elke dag brood eet bijvoorbeeld). Bij een lekke darm kunnen virussen, bacteriën en andere nare jongens namelijk ook extra makkelijk het lichaam in. Dit activeert het immuunsysteem nog meer. 

Zo ontstaat een chronisch actief immuunsysteem. Een chronisch actief immuunsysteem is vaak het begin van chronische klachten. Dat zijn dan ook niet alleen maar darmklachten. Hormonale klachten, vermoeidheidsklachten, allerlei voedingsintoleranties en allergieën en zelfs auto-immuunziekten kunnen hier hun oorzaak hebben.

Wat denk je? Zouden jouw chronische klachten ook iets te maken kunnen hebben met de hoeveelheid brood die je eet? Laat dat hieronder eens weten of stuur me een berichtje. Ik ben heel benieuwd.

Disclaimer: De inhoud van deze blogpost geeft mijn persoonlijke visie op een gezonde leefstijl weer en is uitdrukkelijk niet bedoeld als individueel advies aan jou als lezer noch als vervanging van begeleiding door een therapeut of arts. Het veranderen van je voedingspatroon of leefstijl vraagt namelijk om deskundige begeleiding, zeker als je gezondheidsklachten hebt of in verwachting bent. Neem bij gezondheidsklachten of zwangerschap daarom altijd contact op met je huisarts en/of vind een deskundig therapeut, arts of diëtist om je te begeleiden bij veranderingen in je eetpatroon. De lezer wordt ook gewezen op de van toepassing zijnde algemene disclaimer die hier te lezen is.

Is glutenvrij eten eigenlijk wel gezond?

Regelmatig krijg ik de vraag of glutenvrij eten eigenlijk wel gezond is. Want glutenhoudende volkoren graanproducten zijn toch een belangrijke bron van vezels, vitaminen en mineralen? Bovendien eten we al sinds onze kindertijd gluten en dat deden onze ouders en grootouders ook al, dat zal toch niet zonder reden zijn? Is het daarom niet beter als we wel af en toe gluten eten?

Dit zijn hele terechte vragen. Tijd dus om die eens te beantwoorden.

Wat zijn gluten?

Gluten zijn eiwitbestanddelen in bepaalde granen, zoals tarwe, spelt, rogge en gerst. Deze stukjes eiwit kunnen we in principe verteren in ons spijsverteringskanaal. Hiervoor gebruikt het lichaam DPP IV enzymen. 

De beschikbare hoeveelheid DPP IV enzymen in het lijf is echter beperkt. Ze zijn ook niet bedoeld om gluten te verteren maar om onze endorfines af te breken als zij hun functie hebben volbracht. Endorfines zorgen onder andere voor het onderdrukken van pijn en geven vaak een gevoel van geluk. Mensen die weinig DPP IV enzymen hebben of veel endorfines moeten afbreken kunnen dus onvoldoende enzymen hebben om gluten goed af te breken. Hierdoor kunnen klachten ontstaan na het eten van gluten.

Wat doen gluten in je lichaam?

Gluten zijn een trigger voor je lijf om de tight junctions open te zetten. Tight junctions kun je zien als een soort nietjes die de individuele darmwandcellen aan elkaar nieten. Hierdoor sluiten deze heel goed tegen elkaar en is de darmwand mooi dicht. Er kan dan niet zomaar van alles door de darmwand heen de bloedbaan in en dat is ook de bedoeling. Door het openzetten van de tight junctions wordt dit beschermingsmechanisme aangetast. De vraag is waarom je lijf dit doet.

Hoe reageert je lijf op gluten?

Recent wetenschappelijk onderzoek laat zien, dat het lichaam gluten eigenlijk niet zo goed begrijpt. Het lichaam reageert namelijk op gluten alsof het een pathogeen is. Een pathogeen is een indringer van buitenaf waar je ziek van kunt worden, zoals bijvoorbeeld een virus, bacterie of schimmel. 

Het lichaam doet dit, omdat het door het openzetten van de tight junctions meer water vanuit de bloedbaan in de darmen kan brengen. Het lichaam spoelt hiermee als het ware de gluten weg net zoals het lichaam dat bij een pathogeen zou doen. Dat daarbij het risico bestaat dat er juist pathogenen het lijf kunnen binnenkomen omdat de darmwand verhoogd doorlaatbaar is op dit moment neemt het lichaam op de koop toe.

Gluten zijn niet nodig voor je gezondheid

Het is niet waar dat je gluten nodig hebt voor een goede gezondheid. Ook is het niet zo dat het niet eten van gluten zorgt voor voedingstekorten en daarom slecht is voor je gezondheid. 

Het is wel zo dat volkorenproducten naast gluten ook vezels, vitaminen en mineralen bevatten maar effectief heb je daar niet zoveel aan. De vezels van granen zijn bijvoorbeeld lang niet zo geschikt om een goede darmflora te hebben en houden als de vezels uit groenten en fruit. Hoe dat zit kun je hier lezen. Bovendien bevatten granen antinutriënten zoals fytinezuur die onder andere mineralen binden. Hierdoor kun je ze niet meer opnemen in je lijf en verdwijnen ze het toilet in.

Al met al is er dus geen enkele reden waarom je af en toe of regelmatig gluten zou moeten eten. Dat wil niet zeggen dat je dan nu over moet stappen op glutenvrije producten als alternatief. Waarom dat is, lees je hier.

Wat doet deze blog met je? Wil je dat hieronder met mij delen?

Disclaimer: De inhoud van deze blogpost geeft mijn persoonlijke visie op een gezonde leefstijl weer en is uitdrukkelijk niet bedoeld als individueel advies aan jou als lezer noch als vervanging van begeleiding door een therapeut of arts. Het veranderen van je voedingspatroon of leefstijl vraagt namelijk om deskundige begeleiding, zeker als je gezondheidsklachten hebt of in verwachting bent. Neem bij gezondheidsklachten of zwangerschap daarom altijd contact op met je huisarts en/of vind een deskundig therapeut, arts of diëtist om je te begeleiden bij veranderingen in je eetpatroon. De lezer wordt ook gewezen op de van toepassing zijnde algemene disclaimer die hier te lezen is.

Gevoelig voor gluten?

De meeste mensen eten meerdere keren per dag iets van granen. Ze eten cruesli bij het ontbijt, iets van brood bij de lunch en ’s avonds een lekkere pasta of een roerbakschotel met rijst. Tussendoor komt er nog al eens een sultana of plak peperkoek uit de tas. Is dat erg?? Nou misschien wel.

Gluten zorgen voor een lekke darm

De meeste granen bevatten gluten. Gluten beschadigen je darmwand en zorgen ervoor dat die een beetje op gaat staan. Dat noemen we een ‘lekke darm’ of ‘leaky gut’ in het Engels. Een darm hoort in beginsel niet lek te zijn, dat snappen we allemaal wel. Toch zorgt het lichaam er soms zelf voor dat de darm tijdelijk even meer open gaat staan (en dus lek is). Dat gebeurt bijvoorbeeld als jij stress ervaart. Op die manier zorgt het lichaam er voor dat jij snel grote hoeveelheden water, natrium en glucose kunt opnemen uit de darm. Dat heeft het lijf nodig om de stressreactie goed te laten verlopen. Prima dus als de darm daar tijdelijk even voor open gaat. Nadat de stress is opgelost (ja, dat kan ;-)), dan gaat de darmwand (als het goed is) weer dicht.

Een lekke darm zorgt ervoor dat je minder goed beschermd bent tegen ziekteverwekkers. Als de darm namelijk teveel openstaat, dan kunnen deze bacteriën, virussen en parasieten ook het lichaam in en veel makkelijker dan als de darm goed dicht is. Het gevolg is dat je immuunsysteem actief wordt om deze invasie af te weren. Prima, natuurlijk maar een actief immuunsysteem gebruikt heel veel energie. Een lekke darm kost daarom dus heel veel energie.

Geen darmklachten, toch gevoelig voor gluten

Veel mensen kunnen eigenlijk niet zo goed tegen gluten, maar weten dat niet van zichzelf. Ze hebben geen darmklachten en ook geen coeliakie. Maar niet iedereen die gevoelig is voor gluten heeft deze klachten of ziekte. Sterker nog, het blijkt juist dat een groot deel van de mensen die gevoelig zijn voor gluten helemaal geen coeliakie hebben en ook lang niet altijd darmklachten. Deze mensen hebben wat we noemen ‘non-coeliac-gluten-sensitivity’. Daar blijken heel wat mensen last van te hebben zonder dat ze dat weten.

Of dat voor jou ook zo is, weet je dus misschien niet. Maar misschien heb je wel op dit moment last van allerlei vage of minder vage klachten en te weinig energie. Dan kan het de moeite waard zijn om eens een tijdje, bijvoorbeeld 4 weken, minder of geen granen te eten en te voelen wat dat met je doet. De meeste van mijn klanten die dit doen merken al snel dat allerlei vage klachten verminderen.

Bovendien, waarom zou je meerdere keren per dag iets van granen eten? Je eet toch ook niet meerdere keren per dag iets van broccoli?? Daar zou je geen zin in hebben toch? Waarom eet je dan wel meerdere keren per dag iets van granen??

Geen granen, wat dan wel?

Als ik mensen vertel dat ze een tijdje geen granen zouden moeten eten, dan zie ik vaak verschrikte gezichten. Granen zijn namelijk zo ingeburgerd in ons eetpatroon dat de meeste mensen geen idee hebben wat ze dan wel moeten eten. Vaak krijg ik dan ook inderdaad de vraag “Maar wat mag ik dan nog wel eten?”. Eerlijk gezegd verwondert mij die vraag nog al, want we hebben een enorm pallet aan groenten, fruit, noten, zaden, vlees, gevogelte, vis en eieren. Waarom denken we daar niet aan als we denken aan eten??

Feit is wel, dat als je nu je energie vooral haalt uit granen en je die een tijdje laat staan, dat je dan wel moet weten wat je dan het beste eet om voldoende energie uit te halen. Deels doe je dat dan uit groenten en fruit, maar vooral ga je dat dan doen uit het eten van goede vetten en ook een passende hoeveelheid eiwitten. Je eet dus meer avocado’s, olijven, noten, pitten, zaden en bent vooral niet zuinig met een goede kwaliteit extra vierge olijfolie. Die kan lekker over je salade of over je gestoomde groenten. Kokosproducten kunnen ook een bron van goede vetten zijn. Kortom, keuze genoeg maar je moet er wel even over denken misschien.

Wil je meer weten over hoe je met succes je voeding aanpast en wat je dan wel ‘mag’ eten? Download dan mijn gratis e-book ‘3 tips om met succes je voeding aan te passen’. Dat kun je hier doen:

https://www.vanappeltotzeekraal.nl/3-tips-om-met-succes-je-voeding-aan-te-passen/.