Berichten

Help, ik zwel op alsof ik 5 maanden zwanger ben….

“In de loop van de dag zwelt mijn buik op alsof ik 5 maanden zwanger ben, terwijl ik dat niet ben. Ik voel me misselijk na het eten en mijn ontlasting wisselt van veel te dun naar obstipatie. Jij weet toch veel van de darmen? Heb jij enig idee wat er met mijn buik aan de hand is?” Ze kijkt me vervolgens vragend en enigszins hoopvol aan.

Ik stel haar nog wat vervolgvragen over haar spijsvertering en ontlasting en geef haar terug dat het klinkt alsof ze een SIBO heeft. Vervolgens praten we over wat dat is en wat je daaraan kunt doen.

Wat is een SIBO?

SIBO staat voor Small Intestinal Bacterial Overgrowth. In normaal Nederlands: er is een overgroei van darmbacteriën aanwezig in je dunne darm. Tja, dat hoort niet…..

Onze darmbacteriën horen voornamelijk te wonen in de dikke darm. Er is wel een beperkt aantal bacteriën in de dunne darm aanwezig maar daar moet het wel bij blijven. In de dunne darm moet namelijk onze voeding worden verteerd, zodat we die kunnen opnemen in ons lichaam om te gebruiken. Als er teveel bacteriën in de dunne darm aanwezig zijn, dan gaan zij er met onze voedingsstoffen van door. Dat is een probleem, want niet alleen heb je dan zelf honger maar bij het verteren van deze voeding door bacteriën ontstaat gas in je buik (vandaar dat je opzwelt….).

Symptomen van een SIBO

Een SIBO geeft in het dagelijks leven een heleboel vervelende klachten. Herken je veel van onderstaande symptomen dan kan een SIBO de oorzaak zijn hiervan zijn.

Een opgeblazen buik na het eten (het lijkt alsof je 5 maanden zwanger bent)Winderigheid en/of boeren
Plakkerige ontlasting (je hebt veel toiletpapier of de toiletborstel nodig)Diarree, obstipatie of een combinatie van beide
Vermoeidheid na het etenBuikpijn rondom de navel
Honger na de maaltijdVoedingsintoleranties
Misselijkheid na de maaltijdAngst, brainfog, depressieve klachten

Hoe ontstaat een SIBO?

Als alles goed functioneert in je spijsvertering, dan zorgen zowel je maag als je dikke darm ervoor dat er in de dunne darm weinig bacteriën wonen. Maar na bijvoorbeeld een periode van hevige stress, het gebruik van maagzuurremmende medicatie (maagbeschermers) of een maag-darminfectie (bijvoorbeeld een voedselvergiftiging) zie je dat het kan misgaan. 

Enerzijds omdat de maag door al die stress of maagzuurremmers onvoldoende zuur is geworden. Hierdoor worden bacteriën die met de voeding meekomen onvoldoende gedood. Bovendien worden de eiwitten die je eet hierdoor minder goed verteerd. De onverteerde eiwitresten in de dunne darm dienen vervolgens als voeding voor darmbacteriën. De dunne darmbacteriën kunnen dan in aantal gaan groeien.

Anderzijds is het dikke darmmicrobioom door de maag-darminfectie verstoord geraakt. Vaak zie je dat hierdoor de snelheid waarmee de voeding door de darmen heengaat anders is geworden. Ook dit kan een risico zijn voor het ontwikkelen van teveel bacteriën in de dunne darm.

Kun je iets doen aan een SIBO?

Gelukkig kun je een SIBO goed aanpakken. Het vraagt wel om tijd en aandacht. Je moet allereerst zorgen dat de spijsvertering weer goed gaat werken. Vervolgens moet de overgroei aan bacteriën in de dunne darm worden aangepakt, zodat deze afneemt. Ook de samenstelling van het dikke darmmicrobioom moet worden verbeterd. Welke voeding je eet, wanneer je dat doet en hoevaak speelt hierbij een belangrijke rol. Maar ook de inzet van voedingssupplementen en kruiden (fytotherapie) is nodig om het geheel weer in balans te krijgen. 

Doe je dat niet, dan gaat het meestal van kwaad naar erger.

De microben in de dunne darm tieren welig, jouw buikklachten nemen in de loop van de tijd toe en er ontstaan vaak allerlei secundaire klachten zoals huidklachten, prikkelbare darm klachten, allergieën tot zelfs auto-immuunziekten. Beter dus om het zover niet te laten komen.

Met de klant van het begin van deze blog gaat het gelukkig al veel beter. Zij heeft veel meer energie en fors minder buikklachten. We zijn er nog niet, maar we komen er vast.

Herken je veel klachten uit deze blog? Download dan mijn gratis e-boek Lekker in je vel zonder darmklachten. Dat kun je hier doen:

https://www.vanappeltotzeekraal.nl/lekker-in-je-vel-zonder-darmklachten/

Disclaimer: De inhoud van deze blogpost geeft mijn persoonlijke visie op een gezonde leefstijl weer en is uitdrukkelijk niet bedoeld als individueel advies aan jou als lezer noch als vervanging van begeleiding door een therapeut of arts. Het veranderen van je voedingspatroon of leefstijl vraagt namelijk om deskundige begeleiding, zeker als je gezondheidsklachten hebt of in verwachting bent. Neem bij gezondheidsklachten of zwangerschap daarom altijd contact op met je huisarts en/of vind een deskundig therapeut, arts of diëtist om je te begeleiden bij veranderingen in je eetpatroon. De lezer wordt ook gewezen op de van toepassing zijnde algemene disclaimer die hier te lezen is.

COVID-19 en het darmmicrobioom

Sinds het begin van de pandemie ben ik bezig geweest met het blijven voeden en versterken van mijn darmmicrobioom. Je afweer tegen ziekte begint nu eenmaal in de darmen en met een goed darmmicrobioom is de kans om (ernstig) ziek te worden van virussen of bacteriën in het algemeen kleiner. Ik ging er vanuit dat dit ook zou gelden voor het nieuwe coronavirus dat ons zo bezig hield. Maar is dat ook zo?

Speelt de darmflora een rol bij COVID-19?

Inmiddels zijn we ruim 2 jaar verder en zijn er steeds meer publicaties van wetenschappelijke onderzoeken over de rol van het darmmicrobioom en COVID-19. Een groot deel van deze studies laat inderdaad zien dat mensen die ernstiger ziek worden van het nieuwe coronavirus een grotere disbalans in hun darmmicrobioom hebben dan mensen die alleen mildere klachten hebben. Als darmexpert vind ik dat natuurlijk ontzettend interessant.

Hoe speelt het darmmicrobioom een rol bij COVID-19?

Als je kijkt naar het microbioom dan bestaat dat uit microben die bij jouw thuishoren (the good guys) en die je helpen om gezond te blijven en uit microben waar je in potentie ziek van kunt worden (the bad guys). De eerste groep microben remmen ontstekingen in je lichaam en de tweede groep stimuleren juist ontstekingen. Een ontsteking in je lijf activeert het immuunsysteem. Meer ontstekingen betekent een grotere activatie van het immuunsysteem. Het is juist dit actieve immuunsysteem dat bij infectieziekten de klachten geeft die maken dat jij je ziek voelt.

Er is nog een hoop onduidelijk over welke rol het darmmicrobioom precies speelt bij het krijgen van (ernstigere) COVID-19. Maar tot nu toe zie je wel in de wetenschap dat mensen met meer klachten van COVID-19 minder ‘goede’ microben hebben en meer van de slechtere varianten. Hun lichaam produceert dus een grotere ontsteking en activeert het immuunsysteem meer. Dat kan ernstigere klachten geven.

Herstelt het microbioom na COVID-19 vanzelf?

De vraag is of deze disbalans in het microbioom vanzelf herstelt nadat je van COVID-19 bent genezen. Ook dat is onderzocht. En dat blijkt nog niet zo snel te gebeuren als je graag zou zien. Het kan zelfs langer dan een half jaar duren voordat dit herstel plaatsvindt. Je kunt je dan ook afvragen of het darmmicrobioom ook een rol speelt bij het ontstaan van long-COVID. Die vraag wordt in de wetenschap inderdaad gesteld.

Wat kun je doen voor goede darmflora?

Gelukkig kun je zelf een hele hoop doen om je darmmicrobioom op orde te krijgen en te houden. Het belangrijkste dat je kunt doen is voldoende vezels eten. Dat is ook de reden dat veel mensen brood eten. Dat is goed voor de vezels. Nou ja, dat denken ze…. in de praktijk is dat niet zo. Daarover schreef ik al eerder een blog.

Ook is het goed om gefermenteerde voeding op te nemen in je menu. Traditioneel gemaakte zuurkool of kimchi bijvoorbeeld. Maar ook olijven, losse thee, kefir en – als je het verdraagt – yoghurt van schaap of geit zijn mooie voorbeelden van gefermenteerde voeding. Je vult er goede darmmicroben mee aan in je buik.

Blijf je klachten houden in je darmen, al dan niet na een corona besmetting, overweeg dan eens en goed darmmicrobioom onderzoek. Dan krijg je in ieder geval een beter beeld bij waar het probleem kan zitten. Dat maakt het aanpakken ervan een stuk makkelijker. En met een darmmicrobioom dat in balans is, stap je toch lekkerder het aankomende najaar- en winterseizoen in.

Disclaimer: De inhoud van deze blogpost geeft mijn persoonlijke visie op een gezonde leefstijl weer en is uitdrukkelijk niet bedoeld als individueel advies aan jou als lezer noch als vervanging van begeleiding door een therapeut of arts. Het veranderen van je voedingspatroon of leefstijl vraagt namelijk om deskundige begeleiding, zeker als je gezondheidsklachten hebt of in verwachting bent. Neem bij gezondheidsklachten of zwangerschap daarom altijd contact op met je huisarts en/of vind een deskundig therapeut, arts of diëtist om je te begeleiden bij veranderingen in je eetpatroon. De lezer wordt ook gewezen op de van toepassing zijnde algemene disclaimer die hier te lezen is.

Helpt yoga bij darmklachten?

Heel veel van de vrouwen die bij mij komen omdat ze hun chronische darmklachten willen aanpakken doen aan yoga. Het is – zoals ze zelf zeggen – vaak het enige dat hen nog een beetje kan laten ontspannen. Ze hebben ook het idee dat als ze regelmatig yoga doen, dat ze minder buikklachten hebben. Zit dat idee alleen in hun hoofd of klopt het dat yoga helpt bij darmklachten?

Het antwoord op deze vraag hangt af van de oorzaak van de darmklachten. Bij de ene oorzaak zal yoga meer effect hebben dan bij de andere oorzaak. Toch durf ik de stelling wel aan dat yoga inderdaad vaak positief effect heeft op darmklachten. Hoe ik dat zie leg ik je in deze blog uit.

Het effect van stress op de darm

In mijn praktijk zie ik heel vaak vrouwen met het prikkelbaredarmsyndroom of anderszins darmen die heel wisselende ontlasting produceren. Als ik met hen praat over wat er zoal speelt (en heeft gespeeld) in hun leven dat effect heeft (gehad) op hun gezondheid, dan hoor ik heel veel behoorlijk stressvolle verhalen. Al die stress heeft via het zenuwstelsel effect op (onder andere) de darmen.

Aan de ene kant komt dat omdat de darmen worden aangestuurd via het zenuwstelsel. De darm heeft zelfs een heel eigen zenuwstelsel dat los van het totale zenuwstelsel kan functioneren. Bij de ene vrouw heeft stress tot gevolg dat ze last van obstipatie krijgt en bij de andere gaat de darmpassage juist heel erg versnellen van stress en ontstaat diarree. De combinatie van obstipatie en diarree komt ook voor. Natuurlijk heb je ook vrouwen die bij stress nog altijd een normale darmwerking hebben.

Aan de andere kant kan stress er ook voor zorgen dat de samenstelling van het microbioom negatief wordt veranderd. Dit kan eveneens effect hebben op hoe je darmen functioneren. Tot slot kun je alleen als je lekker ontspannen bent je eten goed verteren. Slecht verteerde voeding die in de darmen terechtkomt geeft vaak veel ongemak, zoals winderigheid en diarree.

Yoga helpt het zenuwstelsel tot rust komen

Afhankelijk van het soort yoga dat je doet helpt yoga om het zenuwstelsel tot rust te brengen. Dat merk je bijvoorbeeld heel goed na een ontspannen yin les of als je na een actievere yogales in de eindontspanning ligt. 

Yoga omvat zowel het doen van lichamelijke oefeningen (de asanas) als ademhalingsoefeningen (pranayama) en meditatie. Met name van de ademhalingsoefeningen en de meditatie is al veel langer (ook in de wetenschap) bekend dat het ervoor zorgt dat het stresssysteem tot rust komt. Dat brengt het zenuwstelsel tot rust, zodat jij je eten goed kunt verteren en je darm goed kan werken.

Wat je naast yoga nog meer kunt doen bij darmklachten

Yoga legt wat mij betreft dus een mooie basis neer voor je darmen, maar het is niet het enige advies dat ik mijn klanten geef als ze hun darmklachten willen aanpakken. Want de oorzaak van de darmklachten ligt vaak in een verstoring van het darmmicrobioom (de darmflora) en dat kan ik met yoga niet oplossen. 

Als een verstoord microbioom aan de basis van de darmklachten ligt, dan moeten we echt werken aan het verbeteren van het biologisch evenwicht in de darm. Het aanpassen van de voeding, het verbeteren van de spijsvertering, meer bewegen door de dag heen, goed slapen en het herstel van het bioritme zijn dan belangrijke peilers in de aanpak.

Terugkomend op de titel van deze blog, namelijk de vraag ‘helpt yoga bij darmklachten?’…..

Hoe zou jij deze vraag beantwoorden? Hoe is dat voor jou? Wil je dat hieronder met mij delen?

Disclaimer: De inhoud van deze blogpost geeft mijn persoonlijke visie op een gezonde leefstijl weer en is uitdrukkelijk niet bedoeld als individueel advies aan jou als lezer noch als vervanging van begeleiding door een therapeut of arts. Het veranderen van je voedingspatroon of leefstijl vraagt namelijk om deskundige begeleiding, zeker als je gezondheidsklachten hebt of in verwachting bent. Neem bij gezondheidsklachten of zwangerschap daarom altijd contact op met je huisarts en/of vind een deskundig therapeut, arts of diëtist om je te begeleiden bij veranderingen in je eetpatroon. De lezer wordt ook gewezen op de van toepassing zijnde algemene disclaimer die hier te lezen is.

Migraine is een darmprobleem

Migraine, wie er bekend mee is weet hoe erg het je leven negatief kan beïnvloeden. De enorme hoofdpijn, de misselijkheid, het braken en soms ook de aura’s waarbij hele delen van je gezichtsveld tijdelijk wegvallen. Migraine is geen hoofdpijn die je er even bij kunt hebben. Het is een hoofdpijn die maakt dat je in je bed gaat liggen. In het donker. Geen geluiden of geuren kunt verdragen en eigenlijk stilletjes ligt te wachten tot het overgaat. 

Migraine is voor veel mensen ook een regelmatig terugkerend probleem en dat ze telkens weer hun afspraken moeten afzeggen. Of geen terugkerende afspraken durven maken omdat de kans dat ze die regelmatig moeten afzeggen te groot is. Ook sociale angst kan onderdeel zijn van het leven van iemand met migraine. Want hoeveel begrip kan je omgeving opbrengen als jij weer eens een afspraak afzegt? Nee, migraine is geen feest.

Migraine en de darmen

In mijn praktijk zie ik regelmatig mensen met migraine. Een gemene deler die deze mensen hebben is dat ze ook allemaal gedoe in hun darmen hebben. Nu ben ik natuurlijk gespecialiseerd in de darmen, dus zal er zeker mee te maken hebben. Maar ook in de wetenschappelijke literatuur wordt de link tussen migraine en de darmen steevast gemaakt. Een grootschalig onderzoek uit 2022 legt bijvoorbeeld een duidelijk verband tussen migraine en prikkelbaredarmsyndroom

Ik zie vooral mensen met migraine die obstipatie klachten hebben. En dan bedoel ik niet dat ze af en toe even wat meer moeite hebben met de ontlasting. Nee, dan heb ik het over dagen niet naar het toilet kunnen of niet kunnen poepen zonder laxeermiddelen.

Het microbioom en migraine

Belangrijk onderdeel van je darmen zijn je darmflora, het samenspel van verschillende beestjes in je buik. Als ik ontlastingsonderzoek laat doen bij mensen met migraine en het microbioom daarbij in kaart laat brengen, dan zie ik steevast een verstoring in deze darmflora. 

Er zitten vaak veel teveel methaanvormende microben in de darm en die kunnen bijvoorbeeld zorgen voor obstipatie. Ook zijn er meestal onvoldoende lactobacillen en bifidobacteriën en die moeten serotonine produceren. Dat heb je onder andere nodig voor een goede darmpassage (en dan heb je dus geen obstipatie of diarree). Serotonine is bij migraine vaak uit balans. Waar je een verstoring in serotonine aan kunt herkennen, lees je hier.

Migraine kan ook hormonaal zijn

Veel vrouwen hebben last van hormonale migraine. Dat is migraine die vooral voorkomt rondom de menstruatie. De verandering in de geslachtshormonen die op dat moment optreedt is de trigger voor migraine. Maar ook dan is er een link met de darmen te maken. Enerzijds omdat de darmflora een rol speelt bij het goed afbreken van onder andere het geslachtshormoon oestrogeen. Anderzijds omdat oestrogeen en serotonine aan elkaar verbonden zijn. Een verstoring in het microbioom kan effect hebben op je oestrogeenhuishouding via serotonine.

Is er iets te doen aan migraine?

Hoewel in de wetenschap nog niet helemaal is uitgeplozen hoe migraine nu precies werkt, weten we al wel een hele hoop. En die hoop is bemoedigend. Want als migraine zo’n sterke link met de darmen heeft, dan kun je met voeding veel verbetering bereiken. Voeding heeft namelijk direct effect op je darmflora en de darmflora laat zich goed beïnvloeden door wat je eet. En dat kan al tot gevolg hebben dat je niet meer 4 keer per week migraine hebt (zoals een klant van mij had) maar nog maar eens in de 4 weken. 

Uit onderzoek is ook duidelijk dat er vaak specifieke voedingsstoffen tekort zijn bij mensen met migraine. Daar kun je met voeding dus ook iets aan doen. 

Naast voeding is leefstijl een belangrijke knop om aan te draaien bij migraine. Een van de belangrijkste triggers voor een migraine aanval is namelijk activatie van de NMDA-receptor in je brein. En die receptor kun je tot rust brengen met voedingsstoffen en leefstijl-interventies. Uiteraard is stressreductie dan een belangrijke tool. 

Kortom, je kunt meer doen aan je migraine dan je misschien dacht. Wil je hier zelf mee aan de slag of heb je vragen? Laat dan hieronder een berichtje achter of mail me. Ik denk graag met je mee. 

Disclaimer: De inhoud van deze blogpost geeft mijn persoonlijke visie op een gezonde leefstijl weer en is uitdrukkelijk niet bedoeld als individueel advies aan jou als lezer noch als vervanging van begeleiding door een therapeut of arts. Het veranderen van je voedingspatroon of leefstijl vraagt namelijk om deskundige begeleiding, zeker als je gezondheidsklachten hebt of in verwachting bent. Neem bij gezondheidsklachten of zwangerschap daarom altijd contact op met je huisarts en/of vind een deskundig therapeut, arts of diëtist om je te begeleiden bij veranderingen in je eetpatroon. De lezer wordt ook gewezen op de van toepassing zijnde algemene disclaimer die hier te lezen is.

Darm- en energieklachten: hoe los je die op?

Ze zit tegenover me. Een hele leuke, ambitieuze vrouw met op papier een super leuk leven: een leuke, uitdagende baan waar ze zich helemaal in kwijt kan, ze is getrouwd met de liefde van haar leven en heeft hele fijne vriendinnen om zich heen, de meesten nog zelfs uit haar studententijd, waar ze regelmatig leuke dingen mee doet. 

Zo op het oog heeft deze dame alles op de rit. Het is alleen dat ze alsmaar zo moe is. Ze sleept zich door haar dagen heen en ploft na het avondeten uitgeblust op de bank en hangt daar wat tot ze naar bed kan. Ze vertelt me ook dat ze hele gevoelige darmen heeft. Om het minste of geringste zijn ze van slag. En dat zit in dat leuke leven behoorlijk in de weg. 

Het enige dat ze wil is gewoon weer lekker in haar vel zitten, zonder die buikklachten en met voldoende energie. Misschien herken je dit ook wel bij jezelf. Maar ja, wat doe je eraan? Dat was in ieder geval de vraag waar zij mee bij mij kwam.

Darmklachten en vermoeidheid: de kip en het ei

De vraag is natuurlijk allereerst: wat was er eerder, de darmklachten of de vermoeidheid. Ze hebben namelijk vaak een verband met elkaar. De kunst is om uit te zoeken wat er eerst was, omdat je dan weet wat de beste aanpak is van dit gezellige duo. Dus ga eens voor jezelf na: wat was er bij jou eerder: je darmklachten of de vermoeidheid?

Darmklachten geven vermoeidheid

Als je al jaren last hebt van je darmen. Je hebt bijvoorbeeld vaak slechte ontlasting, last van allerlei voeding en reageert daar onder andere op met veel winderigheid, dan zijn daar vaak 2 oorzaken voor. Je vertering doet het niet goed genoeg en/of je darmflora is uit balans. Hoe dan ook, in beide gevallen is het resultaat, dat je onvoldoende voedingsstoffen en energie kunt halen uit je voeding. Het gevolg is vermoeidheid, want je lijf komt tekort.

Alsmaar moe zijn geeft vaak ook darmklachten

Het kan ook andersom zijn. Je bent al jaren moe, omdat je bijvoorbeeld veel teveel van jezelf vergt (en ja, dat doen heel veel vrouwen, dus als jij dat ook doet, dan ben je in goed gezelschap 😉). Die vermoeidheid is een signaal dat jouw lijf niet genoeg energie heeft om alles wat er nodig is te doen. Je lijf gaat daarom keuzes maken. Het gaat kiezen welke organen de wel beschikbare energie krijgen en welke niet. 

Een van de eerste organen die bij een tekort aan energie minder energie toebedeeld krijgen, zijn de organen van je spijsverteringsstelsel zoals je maag en alvleesklier. Het gevolg is dat jij je eten minder goed verteert. Dat geeft spijsverteringsklachten zoals winderigheid en een opgeblazen gevoel. Maar het verstoort ook je darmflora omdat er onverteerde voedingsresten in de darmen aankomen. En zie daar: darmen die overal op reageren en om de haverklap van slag zijn. 

Hoe los je darm- en vermoeidheidsklachten op?

De vraag hoe je dit soort klachten het beste oplost hangt dus af van het antwoord op de vraag wat er eerst was: de darmklachten of de energie. Het heeft namelijk weinig zin om iets aan de darmklachten te gaan doen als deze zijn ontstaan door een gebrek aan energie. In dat geval moet je dus starten met iets dat met ontspanning, rust en herstel van doen heeft. Bijvoorbeeld meer tijd voor jezelf nemen en eens wat vaker stil zijn om te luisteren wat jouw lijf (en je hart!) nodig heeft. En dat dan ook doen….

Als de vermoeidheid juist het gevolg is van de darmklachten, omdat je die als zolang als je je kunt herinneren hebt, dan is het een veel beter startpunt om naar die darmen te gaan kijken. Een goed ontlastingsonderzoek is dan wellicht een goede eerste stap. Of eens iets te veranderen aan je voeding, bijvoorbeeld meer variatie aanbrengen in wat je eet of je darmen de voeding te gaan geven die ze nodig hebben. In mijn e-boek Lekker in je vel zonder darmklachten lees je daar meer over.

Wat was er bij jou eerder: je darmklachten of je vermoeidheid? Wil je dat hieronder met mij delen?

Disclaimer: De inhoud van deze blogpost geeft mijn persoonlijke visie op een gezonde leefstijl weer en is uitdrukkelijk niet bedoeld als individueel advies aan jou als lezer noch als vervanging van begeleiding door een therapeut of arts. Het veranderen van je voedingspatroon of leefstijl vraagt namelijk om deskundige begeleiding, zeker als je gezondheidsklachten hebt of in verwachting bent. Neem bij gezondheidsklachten of zwangerschap daarom altijd contact op met je huisarts en/of vind een deskundig therapeut, arts of diëtist om je te begeleiden bij veranderingen in je eetpatroon. De lezer wordt ook gewezen op de van toepassing zijnde algemene disclaimer die hier te lezen is.

Het maakt helemaal niets uit wat je eet

Dit is wat menig klant van mij van haar maag-lever-darm arts te horen heeft gekregen. Die vrouw zit daar met serieuze klachten in haar spijsverteringskanaal en vraagt zich – in mijn ogen heel terecht – af of voeding nog een rol speelt bij haar klachten. En de arts zegt met droge ogen dat dit niet het geval is.

Ik begrijp daar helemaal niets van.

Als je last hebt van je spieren, dan wordt er gekeken naar hoe je die gebruikt en of je wel voldoende rust neemt na inspanningen. Je krijgt tips en adviezen om dat anders te doen. Als je pijn hebt in je gewrichten of rug, dan krijg je advies over hoe je die het beste gebruikt en niet overmatig belast. Als je veel last hebt van stress dan krijg je tips om te ontspannen en uitleg over waarom de boog niet altijd gespannen kan staan. Altijd wordt er gekeken naar hoe je het orgaan dat klachten geeft gebruikt en hoe je dat beter anders kunt doen. 

Maar als je spijsverteringskanaal signalen geeft dat het niet goed gaat, dan heeft dat niets te maken met wat jij het vraagt te doen…. niets te maken met welke voeding jij er doorheen stuurt….. Ik hoop dat je aan je water aanvoelt dat dit niet klopt.

Hoe werkt de spijsvertering ook alweer?

Alles wat jij eet, moet verteerd worden voordat je lichaam er iets mee kan. Dat verteren wordt deels gedaan door de enzymen die de alvleesklier maakt en deels door je darmmicrobioom. En om dat allemaal goed te laten lopen zijn er hulptroepen in de vorm van mechanische bewegingen in het spijsverteringskanaal, de productie van maagzuur in de maag, de aanmaak van gal in de lever en de aansturing van het hele spijsverteringsorgaan door het zenuwstelsel. Samen zorgt dit ervoor dat jouw eten goed verteerd kan worden, zodat jij er wat aan hebt.

De productie van spijsverteringsenzymen wordt beïnvloed door jouw voedingskeuzes. Net zoals jouw capaciteit om vezels te verteren. 

Welk effect heeft voeding op je spijsvertering?

Stel jij eet graag en regelmatig aardappels bij het avondeten. Aardappels bevatten stoffen die de productie remmen van bepaalde enzymen die je nodig hebt om je eten te verteren. Of stel, jij kiest ervoor om nog maar zelden dierlijke producten te eten. Dan maakt je lijf minder enzymen aan waarmee je deze producten kunt verteren. En net als jij dan besluit dat je vandaag trek hebt in een lekker stukje vlees of vis, dan zegt je spijsvertering: wil je dat dan zelf even verteren want ik heb de benodigde hulptroepen niet. Voedingskeuzes beïnvloeden zo hoe je je eten verteert.

Voeding beïnvloedt hoe je je vezels verteert

Om je eten goed te kunnen verteren, heb je ook hulp nodig van je darmflora, de beestjes in jouw buik. Zonder hen kun je namelijk de vezels uit je voeding niet verteren. En ik kan je een ding beloven, dat geeft een hele hoop gedoe in je buik en met je ontlasting.

Ook je darmflora wordt – en wel zeer serieus – beïnvloed door jouw voedingskeuzes

Als je vooral brood, pasta, pizza, rijst en aardappels eet (en roze koeken), dan voedt je de beestjes in je buik waar je een hoop last mee kunt krijgen. Deze beestjes vormen een risico op het krijgen van een chronische ziekte (niet echt gezellig toch?). Deze beestjes voedt je overigens ook als je je eten niet goed verteerd omdat je bijvoorbeeld onvoldoende spijsverteringsenzymen maakt.

Als je vooral groenten en fruit eet waar je op moet kauwen, dan voedt je de beestjes in je buik die jou helpen om de vezels in deze voeding te verteren. Als dank voor deze voeding onderhouden deze beestjes onder andere jouw darmwand en beschermen ze je tegen ziekmakende beestjes die vanuit je omgeving je lichaam in willen komen. 

Zonder gezonde darmflora, geen gezonde darmwand en geen gezond lichaam. Het is een forse uitspraak, maar het is gewoon zo. En voeding speelt een hoofdrol in het gezond houden van dit alles. Het is eigenlijk heel simpel.

Gratis interactief webinar Darm- en spijsverteringsklachten

Heb jij al jaren last in de spijsvertering en darmen? Is een opgeblazen gevoel, winderigheid, een hoop darmgeluiden na het eten voor jou helaas ‘normaal’? Is je ontlasting regelmatig behoorlijk van de leg en ben je daar helemaal klaar mee?

Of heb je last van prikkelbare darmen, de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa?

Meld je dan aan voor mijn gratis interactieve webinar Darm- en spijsverteringsklachten op donderdagavond 10 februari 2022 om 20.00 uur.

Je kunt er hier meer over lezen en je aanmelden: https://www.vanappeltotzeekraal.nl/webinar-darm-en-spijsverteringsklachten/

Disclaimer: De inhoud van deze blogpost geeft mijn persoonlijke visie op een gezonde leefstijl weer en is uitdrukkelijk niet bedoeld als individueel advies aan jou als lezer noch als vervanging van begeleiding door een therapeut of arts. Het veranderen van je voedingspatroon of leefstijl vraagt namelijk om deskundige begeleiding, zeker als je gezondheidsklachten hebt of in verwachting bent. Neem bij gezondheidsklachten of zwangerschap daarom altijd contact op met je huisarts en/of vind een deskundig therapeut, arts of diëtist om je te begeleiden bij veranderingen in je eetpatroon. De lezer wordt ook gewezen op de van toepassing zijnde algemene disclaimer die hier te lezen is.

Darmklachten staan nooit op zichzelf

Ik vind het zo bijzonder, zei ze, ik kom bij jou omdat ik slecht slaap en jij adviseert mij om met mijn darmen aan de slag te gaan. En daarna slaap ik weer goed. Hoe kan dat nou?

Een soortgelijke vraag of opmerking krijg ik wel vaker. Dat is logisch, want waarom ga ik met jouw darmen aan de slag als er iets anders in jouw lijf even niet goed werkt? Dat lijkt toch een rare move, maar dat is het zeker niet.

Je darmen zijn namelijk de spil van je gezondheid. Ze hebben effect op de rest van het lijf en hoe dat functioneert. En dat heeft andersom weer effect op hoe je darmen het doen. Een wisselwerking dus. Maar hoe werkt dat nou?

Niet lekker in je vel zitten geeft stress

Als je niet lekker in je vel zit, je hebt bijvoorbeeld lichamelijke klachten of er wordt mentaal (te)veel van je gevraagd, dan is je lijf uit evenwicht. Als het evenwicht in je lijf verstoord is, dan ervaart het lichaam dat als een signaal van stress. Dat stresssignaal heeft effect op je darmen.

Er kan overigens makkelijk sprake zijn van stress voor het lijf, zelfs als jij denkt dat je heel relaxt bent. Een verstoorde bloedsuikerspiegel (de dip na de maaltijd), een verstoorde waterhuishouding (je drinkt te weinig of teveel), een verstoorde nachtrust (te kort, te lang, niet diep genoeg), teveel of te weinig bewegen, voeding die je eet maar niet goed verdraagt, prikkels van buitenaf die moeilijk uit te sluiten zijn etc. Het zijn allemaal dingen die stressvol zijn voor je lijf.

Stress beïnvloedt je darmen

Je lijf zet bij stress altijd het stress-systeem aan. Het maakt daarbij niet uit wat de oorzaak is van de stress: lichamelijke stress, emotionele stress, verzonnen stress (je maakt je druk zonder directe reden). Als het stress-systeem aan gaat, dan kan de darm haar beschermende taak minder goed uitoefenen. Je afweer tegen indringers van buiten (virussen, bacteriën, schimmels, parasieten) wordt minder en een aantal van dit soort ‘bad guys’ die in de ontlasting rondhangen komt het lichaam in.

Stress die aanhoudt verstoort overigens ook het microbioom in je darmen. De samenstelling van de beestjes in de buik verandert onder invloed van stress. Dit heeft ook een negatief effect op de werking van je darmen.

Gedoe in je darmen geeft gedoe in de rest van je lijf

Het gevolg van dit soort gedoe in je darmen is dat het immuunsysteem actief wordt om de binnengekomen indringers onschadelijk te maken. Dit kost energie en die moet ergens vandaan komen. Dat lukt nog wel als de stress kortdurend is geweest en de bescherming van de darmen daarna herstelt, maar dat lukt niet meer zo goed als het stress-systeem aan blijft en dus de toevoer van ‘bad guys’ in het lichaam niet stopt.

In dat geval pikt het immuunsysteem de energie die het nodig heeft om aan het werk te blijven van organen of systemen die voor jouw directe overleven niet persé nodig zijn, zoals je spijsvertering, voortplantingsstelsel, botten. En omdat die organen en systemen dan te lang onvoldoende energie krijgen, gaan ze klachten geven: spijsverteringsklachten, hormonale klachten, gewrichtsklachten. Zo kan het immuunsysteem bijvoorbeeld energie halen uit serotonine, de neurotransmitter die je onder andere helpt om lekker in je vel te zitten en lekker te slapen. 

Bij welke klachten denk ik dus aan gedoe in de darmen?

Mentale klachten en slecht slapen kunnen dus hun oorsprong in een verstoring in de darmen hebben. Hetzelfde geldt voor allerlei soorten buikklachten en darmziekten. Maar denk ook aan spijsverteringsklachten, hormonale klachten, slaapproblemen, gewrichtsklachten, hooikoorts en bijna alle chronische ziekten. Een chronische ziekte is bijna altijd een signaal dat in ieder geval de darmen aandacht nodig hebben.

Benieuwd naar de rol van de darmen bij jouw klachten?

Heb jij eigenlijk ook al jaren gedoe in je lijf? Ben je benieuwd naar de rol van de darmen hierin en wat je hieraan kunt doen? Meld je dan aan voor een gratis online sessie. Dan kijk ik even met je mee en krijg je meteen 2 tips om mee aan de slag te gaan.

Meer info en aanmelden kan hier: https://www.vanappeltotzeekraal.nl/gratis-sessie-met-minimaal-2-gouden-tips-speciaal-voor-jou/

Disclaimer: De inhoud van deze blogpost geeft mijn persoonlijke visie op een gezonde leefstijl weer en is uitdrukkelijk niet bedoeld als individueel advies aan jou als lezer noch als vervanging van begeleiding door een therapeut of arts. Het veranderen van je voedingspatroon of leefstijl vraagt namelijk om deskundige begeleiding, zeker als je gezondheidsklachten hebt of in verwachting bent. Neem bij gezondheidsklachten of zwangerschap daarom altijd contact op met je huisarts en/of vind een deskundig therapeut, arts of diëtist om je te begeleiden bij veranderingen in je eetpatroon. De lezer wordt ook gewezen op de van toepassing zijnde algemene disclaimer die hier te lezen is.

De hele dag op je kont zitten is goed voor je darmflora….

Ik hoop dat je bij de titel van deze blog meteen denkt: “Huh…??”. Ik hoop ook dat ik je met deze titel even prikkel en je volle aandacht heb. Want we bewegen met zijn alleen veel te weinig en dat is niet goed voor de balans in je darmmicrobioom. Hoe zit dat?

Je darm is een ecosysteem van microben

In je buik wonen verschillende soorten microben (beestjes): bacteriën, maar ook virussen en schimmels. Soms lopen er ook wat parasieten rond. Als het goed is, houden die elkaar in balans en heb jij er geen last van. Ze vormen samen dus een ecosysteem dat in evenwicht is. Maar zoals met alles in het leven, als de balans verstoord raakt, dan merk je dat wel. Dan voelt het niet goed.

Verschillende soorten darmflora

De bacteriën die in je darmen leven kun je grofweg onderverdelen in de beestjes die bij jou thuis horen en de beestjes die dat niet doen. 

De eerste groep bacteriën zijn heel belangrijk voor jouw gezondheid. Ze zorgen er onder andere voor dat je darmwand gezond blijft, ze maken energie voor je (tot wel 10% van jouw totale energiebehoefte) en ze maken belangrijke voedingsstoffen zoals vitamines en bepaalde vetzuren. Je hebt van een aantal van deze bacteriën zeker gehoord: lactobacillen en bifidobacteriën.

De tweede groep bacteriën zijn in staat om je gezondheid te ondermijnen en kunnen ziekte veroorzaken. Zolang ze niet in grote aantallen aanwezig zijn in je buik, heb je daar overigens weinig last van. Maar zodra ze hun kans schoon zien (bijvoorbeeld nadat jij een antibiotica kuur hebt gehad), dan gaan ze zich voortplanten in jouw buik. Dat gaat gedoe geven. Een voorbeeld van zo’n bacterie is de Clostridium difficile bacterie. Dat is geen fijne jongen om in huis te hebben.

Beweging helpt om de balans in je darmflora te herstellen

Het is dus belangrijk om te zorgen voor een goed ecosysteem in je buik. Dat doe je in eerste instantie door darmvriendelijke voeding te eten. Daarnaast is het heel belangrijk dat je voldoende beweegt. De hele dag op je kont zitten is dus een slecht idee. Helaas hebben velen onder ons, ikzelf ook, een zittend beroep. Dat vindt bijvoorbeeld de Clostridium bacterie prima.

Als je echter meer gaat bewegen, dan stimuleer je een goede werking van je darmen en verander je de samenstelling van je microbioom in positieve zin. Bovendien kun je over het algemeen ook makkelijker naar het toilet en voer je dus je afvalstoffen beter af. Dit heeft effect op het milieu in je darmen en daarmee op de samenstelling van je microbioom. En die Clostridium bacterie…? Die vindt het allemaal een heel stuk minder gezellig in jouw buik als jij voldoende beweegt.

Bewegen is belangrijker dan sporten

Nou ben ik zelf helemaal niet zo’n sporter. Eerlijk gezegd geef ik er niks om. Maar ik beweeg wel heel graag en daar gaat het uiteindelijk om. Dus je hoeft voor een goed microbioom geen abonnement op de sportschool te nemen. Wel moet je gewoon door de dag heen veel meer van je stoel afkomen en bewegen. 

Een hele makkelijke manier om dat te doen is elk uur opstaan en 5 minuten iets aan beweging doen. Loop een paar keer de trap op en neer, ga opdrukken, pak een springtouw (en doe daarmee wat de bedoeling is), doe wat zonnegroeten (als je van yoga houdt)… verzin een list. Alles is goed als je hartslag er maar even iets van stijgt.

En kijk verder eens wat je in je dagelijks leven kunt doen op een manier die meer beweging van jou vraagt. Dus neem de trap in plaats van de lift, de fiets in plaats van de auto, de bezem in plaats van de bladblazer, dat soort dingen. Het is heus niet zo moeilijk, je moet er alleen wat aandacht aan geven en het gewoon doen natuurlijk, dat is misschien nog wel het lastigste.

Hoe zorg jij voor meer beweging in je dag? Wil je dat hieronder met mij delen?

Disclaimer: De inhoud van deze blogpost geeft mijn persoonlijke visie op een gezonde leefstijl weer en is uitdrukkelijk niet bedoeld als individueel advies aan jou als lezer noch als vervanging van begeleiding door een therapeut of arts. Het veranderen van je voedingspatroon of leefstijl vraagt namelijk om deskundige begeleiding, zeker als je gezondheidsklachten hebt of in verwachting bent. Neem bij gezondheidsklachten of zwangerschap daarom altijd contact op met je huisarts en/of vind een deskundig therapeut, arts of diëtist om je te begeleiden bij veranderingen in je eetpatroon. De lezer wordt ook gewezen op de van toepassing zijnde algemene disclaimer die hier te lezen is.

Hoe kom ik van mijn darmklachten af?

Een opgeblazen gevoel na het eten, een hoop gasvorming in de darmen of een serieus orkest aan geluiden in de buik na het eten. Heel veel vrouwen hebben er dagelijks last van. Meestal lopen ze daar stiekem toch jaren mee rond. Net als met gedoe in hun ontlasting. Dunne ontlasting, diarree of juist veel te vaste ontlasting en moeite hebben om elke dag naar het toilet te kunnen. Het komt allemaal vaak voor. 

Natuurlijk kan het fijn zijn om te weten dat je niet de enige bent met dit soort klachten. Toch lijkt het mij nog fijner om te weten hoe je van dit soort buikklachten afkomt. Dus laten we eens kijken naar mogelijke oorzaken van dit soort klachten. En als jij dan dit blog een beetje met aandacht en vanuit je gevoel leest, dan resoneer je misschien wel met een van deze oorzaken. Dat is dan een oorzaak om eens verder te onderzoeken. 

Voeding is vaak een oorzaak van darmklachten

Veel darmklachten zijn het gevolg van een verkeerd voedingspatroon. Je eet iets dat je buik niet lust en daar protesteert ze op. Bepaalde voeding kan de darmen behoorlijk irriteren. En als je mij al een tijdje volgt, dan weet je wat ik nu ga zeggen…. Granen, en dan vooral granen met gluten erin, is een bron van voeding die heel veel darmen gewoon niet zo tof vinden. En dat laten ze merken door darmgedoe of een opgeblazen gevoel. Hetzelfde kan zuivel doen.

Een slechte spijsvertering geeft slechte poep

Een volgende stap om naar te kijken is de spijsvertering. Want zelfs als je alleen maar voeding eet die op zich past bij jouw lijf, dan nog kan het zijn dat je er last van hebt in je spijsverteringskanaal en darmen. Dan moet je je dus afvragen of jouw spijsvertering wel zo goed loopt. Misschien produceer je wel te weinig maagzuur en heb je dus een opgeblazen gevoel na het eten van graanproducten (brood, pasta, pizza, rijst) of eiwitten (grotere hoeveelheden vlees, vis, kip of eieren). Over het belang van maagzuur schreef ik al eerder.

Het kan ook zijn dat je te weinig enzymen produceert om je eten goed te verteren. Dan lukt het ook niet om de perfecte drol te produceren. In dat geval zie je vaak dat vrouwen (wat ik noem) ‘troep-poep’ produceren. Dat is ontlasting die hangt tussen diarree en een mooie sigaar. Het zijn losse, nog wel enigszins samenhangende stukjes ontlasting en het water in het toiletpot is dan vaak ook troebel. Gedoe dus in de pot…. 

Hoe ontlasting er eigenlijk wel uit zou moeten zien en wat afwijkende ontlasting je probeert te vertellen, kun je hier lezen.

Een verstoorde darmflora als oorzaak van darmklachten

Als je op zich het juiste eet en je spijsvertering doet het eigenlijk ook best, dan nog kun je darmklachten hebben zoals een opgeblazen gevoel en gasvorming in de darmen. Slechte poep kan ook dan nog altijd ontstaan. De oorzaak kan dan liggen in een verstoring in het milieu in je darmen. Een verstoring in je microbioom dus.

Een deel van onze voeding, met name de vezels in onze voeding, kunnen we simpelweg niet zelf verteren. Dat geeft niet, want daarvoor hebben we hulptroepen wonen in onze darmen: het zijn onze darmbeestjes die we met een net woord het microbioom noemen. Deze beestjes zijn verzot op vezels en verteren die voor ons. In ruil daarvoor zorgen zij voor een goede zuurgraad in de darm en daarmee een goed woonklimaat voor zichzelf en hun vrienden. Ook houden ze daarmee darmbeestjes waar we ziek van kunnen worden (onze pathogene flora) onder controle. Heel tof dus, tot het misgaat en de balans verstoord raakt.

Als je niet genoeg beestjes hebt om je vezels te verteren, dan krijg je gedoe met het eten van groenten. Het gevolg is een verdere vermindering van het aantal beestjes dat juist deze groentevezels verteert en jij krijgt steeds meer last met allerlei soorten voeding die maar niet ‘lukken’. Een hele hoop darmklachten en vermoeidheid zijn het gevolg.

Als je onvoldoende vezels eet, kun je ook heel erg last krijgen van obstipatie en krijg je daar een opgeblazen buik van en buikpijn. Naar het toilet gaan is dan echt geen feestje.

Wat is de oorzaak van jouw darmklachten?

Heb je na het lezen van dit blog een gevoel gekregen wat misschien de oorzaak van jouw darmklachten is? Met welk stukje in dit blog resoneerde je? Kreeg je een aha-ervaring of tinteling onder in je buik (vlinders)? Of heb je nu nog altijd geen idee waar het aan kan liggen? Dat kan natuurlijk ook.

Aan dit soort darmklachten is altijd iets te doen. Meestal lossen ze dan ook op. Hoe heerlijk zou dat zijn? Nooit meer darmklachten….

Meer weten? Download dan mijn gratis e-boek Lekker in je vel zonder darmklachten.

Dat kun je hier doen: https://www.vanappeltotzeekraal.nl/lekker-in-je-vel-zonder-darmklachten/

Disclaimer: De inhoud van deze blogpost geeft mijn persoonlijke visie op een gezonde leefstijl weer en is uitdrukkelijk niet bedoeld als individueel advies aan jou als lezer noch als vervanging van begeleiding door een therapeut of arts. Het veranderen van je voedingspatroon of leefstijl vraagt namelijk om deskundige begeleiding, zeker als je gezondheidsklachten hebt of in verwachting bent. Neem bij gezondheidsklachten of zwangerschap daarom altijd contact op met je huisarts en/of vind een deskundig therapeut, arts of diëtist om je te begeleiden bij veranderingen in je eetpatroon. De lezer wordt ook gewezen op de van toepassing zijnde algemene disclaimer die hier te lezen is.

Hoeveel groenten eet jij per dag?

Groenten, zelf ben ik er heel erg dol op. Ik eet gemiddeld ongeveer 750 gram groenten per dag en voel me daar echt heel goed bij. Nou weet ik wel dat ik meer groenten eet dan gemiddeld, maar toen ik deze week zag wat de gemiddelde Nederlander aan groenten eet schrok ik me echt rot.

Hoeveel groenten eet de gemiddelde Nederlander?

Op de website van het RIVM is te lezen, dat de gemiddelde volwassen Nederlander 143 gram groente per dag eet en dan voornamelijk tomaat, wortel, sla, komkommer en ui. Die maken, ook in deze volgorde, de top 5 uit van de Nederlandse groenteconsumptie. 

Deze groente wordt in 80% van de gevallen gegeten bij het avondeten en een klein deel bij de lunch. Dit alles leidt ertoe dat maar 16% van de gemiddelde volwassen Nederlander de aanbevolen hoeveelheid van 200 gram groente per dag haalt. Een aanbeveling die wat mij betreft nog niet een begin maakt van een gezonde hoeveelheid groenten voor je darmen.

Ik moet je zeggen dat ik van deze cijfers echt wel even stil van werd…. en ik ben niet echt snel stil van iets. 

Hoeveel groenten moet je dagelijks eten?

Kennelijk wordt er van Nederlandse overheidswege geadviseerd om dagelijks 200 gram groenten te eten, althans dat lees ik op de website van het RIVM. Het Voedingscentrum adviseert al iets meer, namelijk minimaal 250 gram per dag voor een volwassene. Als je het mij vraagt dan zeg ik dat je moet denken in de richting van 500 tot 1.000 gram per dag. Waarom ik dat zeg, kun je in deze eerdere blog lezen. Daar kun je ook lezen hoe je makkelijker meer groenten in je menu kunt krijgen.

Welke groenten zou je moeten eten?

Als de gemiddelde Nederlander vooral tomaat, wortel, sla, komkommer en ui eet, dan is er nog een hele wereld te winnen aan variatie. En dat is echt nodig, omdat groenten allemaal hun eigen verhouding aan belangrijke vitaminen, mineralen en bioactieve plantstoffen in zich hebben. Voor je gezondheid is het noodzakelijk dat je een grote hoeveelheid en variëteit aan dit soort stoffen binnenkrijgt. 

Een makkelijke manier om meer variatie in je menu te krijgen is gewoon ouderwets met de seizoenen gaan eten. Hoe simpel kan het zijn? Online kun je makkelijk lijstjes vinden van welke groenten (en fruit) in het seizoen zijn. Zo kun je in de herfst je bijvoorbeeld denken aan andijvie, pompoen, spruiten, paddenstoelen, prei, bietjes, witlof en nog veel meer.

Met de seizoenen eten brengt niet alleen vanzelf meer variatie maar de natuur biedt je elke seizoen precies datgene dat op dat moment bijdraagt aan jouw gezondheid en welbevinden. Want zeg nou zelf, tomatensalade is toch vooral lekker als het warm is en boerenkool als het koud is? Dat is niet voor niks zo….

Doe de variatie uitdaging!

Nu snap ik best wel dat als je niet gewend bent om veel groenten te eten dat je na het lezen van mijn blog niet meteen in de startblokken springt en vanaf morgen 750 gram groenten per dag gaat eten. Dat hoeft ook niet. Wat je wel kunt doen is eens kijken naar hoeveel groenten je nu eet en hoe gevarieerd dat is.

Dus schrijf de komende 2 weken eens op welke groenten je eet en check zo af en toe eens hoeveel gram je daarvan eet. Als je ergens in die 2 weken dezelfde groente eet, dan mag je die niet nogmaals opschrijven. Kijk na 2 weken eens hoeveel verschillende producten er op je lijstje staan.

Besluit dat je de daarop volgende 2 weken 10% meer verschillende groenten gaat eten. Dus stel dat je in 2 weken tijd 10 verschillende soorten groenten hebt gegeten, dan ga je de 2 weken daarna 11 verschillende groenten eten. Dat is er maar 1 meer, dus dat is te doen toch? Zoek iets uit van het seizoen en ontdek wat je ermee kunt en hoe het smaakt.

Verder ga je kijken of je bij je maaltijden iets meer groenten kunt eten. Dus eet iets van groenten bij je lunch en als je nu ’s avonds een soort groenten eet aangevuld met bijvoorbeeld aardappels of pasta. Eet dan eens een keer twee verschillende groentegerechten en laat de aardappels en pasta weg.

Voel wat dat met je doet. Hoe reageert je lijf erop? En bouw zo kalm aan je arsenaal aan groenten uit, zowel in variatie als in hoeveelheid. Je zult merken dat je daar een boost van krijgt qua gezondheid en energie.

Hoe zorg jij ervoor dat je voldoende groente in je menu hebt elke dag? Wil je dat hieronder met mij delen?

Disclaimer: De inhoud van deze blogpost geeft mijn persoonlijke visie op een gezonde leefstijl weer en is uitdrukkelijk niet bedoeld als individueel advies aan jou als lezer noch als vervanging van begeleiding door een therapeut of arts. Het veranderen van je voedingspatroon of leefstijl vraagt namelijk om deskundige begeleiding, zeker als je gezondheidsklachten hebt of in verwachting bent. Neem bij gezondheidsklachten of zwangerschap daarom altijd contact op met je huisarts en/of vind een deskundig therapeut, arts of diëtist om je te begeleiden bij veranderingen in je eetpatroon. De lezer wordt ook gewezen op de van toepassing zijnde algemene disclaimer die hier te lezen is.