Als je 20 jaar geleden te horen kreeg dat je geen gluten meer mocht eten, dan was dat een serieus probleem. Kant-en-klare glutenvrije producten waren er niet en je moest daadwerkelijk zelf in de keuken aan de slag om oplossingen te vinden. Hoe anders is dat nu.

Steeds meer mensen ervaren dat glutenvrij eten hen beter bevalt of willen dat eens uitproberen om te zien wat het met hen doet. De voedselindustrie maakt daar dankbaar gebruik van en produceert naar hartelust een heel scala aan kant-en-klare glutenvrije producten. Steeds vaker zie je op verpakkingen een sticker gedrukt waarop met grote letters wordt aangeprezen dat het product glutenvrij is. Zelfs op producten waar van nature geen gluten in zitten…. Een beetje een gekke marketingactie vind ik dat altijd, maar goed.

De vraag is echter of dit nu zo’n goede ontwikkeling is.

Glutenvrije producten zijn heel rijk aan zetmeel

Met enige regelmaat kijk in in de winkel wat er aan glutenvrije producten te koop is en vooral waar deze producten dan van worden gemaakt. Elke keer weer ben ik teleurgesteld.

Veel kant-en-klare glutenvrije producten worden gemaakt van rijstmeel, maïsmeel en (gemodificeerd) aardappelzetmeel. Deze alternatieven zijn echte zetmeel-bommen. Zetmeel is een complexe keten (een soort kralenketting) van glucose moleculen (suiker dus). Voor heel veel mensen is dit complexe suikermolecuul slecht te verteren. Het gevolg is dat er onvolledig verteerd zetmeel in de darm terechtkomt. Daar vormt het een voedingsbodem voor darmbacteriën. Helaas niet voor de gunstige darmbacteriën, maar voor de bacteriën die de boel in je darm behoorlijk uit balans kunnen brengen. Het gevolg kan gedoe in je buik zijn of erger nog: het ontstaan van een chronische klacht of ziekte.

Rijstmeel bevat niet alleen veel zetmeel, maar rijst bevat ook steeds vaker arsenicum. Arsenicum is een giftig zwaar metaal. Het is lastig uit je lichaam te krijgen.

Maïsmeel wordt gemaakt van maïs, dat is inderdaad glutenvrij. Toch reageren veel mensen ook op maïs. Dat komt omdat het eiwit dat in maïs zit heel erg lijkt op gluten. Een lichaam dat overgevoelig reageert op gluten, reageert vaak ook gevoelig op maïs. Maïsmeel als glutenvrije vervanger is dan geen oplossing.

Glutenvrije producten voeden niet

Al dat zetmeel is dus feitelijk niets meer of minder dan suiker. Suiker waar je weliswaar energie van kunt maken, maar wat ook een grote aanslag is op het lichaam. Niet alleen omdat het je darmflora uit balans kan brengen, maar ook omdat het je hormoonhuishouding ernstig kan verstoren. En voedingsstoffen in de vorm van vitamines, mineralen, sporenelementen en bio-actieve planstoffen zitten er niet in.

Wat er wel vaak in zit zijn kunstmatige toevoegingen. Deze voegen in je lichaam helemaal niets toe. Ze kosten alleen maar. Ze kosten energie om af te breken en om uit te scheiden. Je lever is er druk mee en het levert je lichaam werkelijk niets positiefs op.

Alles bij elkaar genomen, ben ik dus niet zo’n fan van kant-en-klare glutenvrije producten die uit een fabriek komen.

De natuur zit vol met glutenvrije producten

Vooral niet als je bedenkt dat de natuur vol zit met glutenvrije producten. Bijna alle ‘whole food’ producten, dus producten die nog onbewerkt zijn, zijn glutenvrij. Uitzondering hierop zijn natuurlijk een groot scala aan granen. Maar groenten, fruit, noten, zaden, biologisch vlees, vis, gevogelte, kokosproducten….. het is (zolang het onbewerkt is) vrij van gluten.

Glutenvrije alternatieven maak je makkelijk zelf

Het is bovendien helemaal niet zo moeilijk om zelf glutenvrije alternatieven te maken. Het grote voordeel daarvan is dat je meteen meer van de juiste voedingstoffen voor je gezonde darmflora binnenkrijgt. Bovendien ben je dan ook meteen de kunstmatige toevoegingen in kant-en-klare glutenvrije producten kwijt. Hoe fijn is dat?

Een alternatief voor brood is bijvoorbeeld een groentebrood met kokosmeel, zoals mijn pompoenfocaccia. Cruesli kun je vervangen door gemengde nootjes en zaden. Een alternatief voor pizzabodem kun je maken met groene bakbananen, die zijn meteen ook heel goed voor je eigen darmflora. En pasta kun je vervangen door roergebakken ragfijn gesneden spitskool of in de oven geroosterde venkel. Heb je meteen meer goede vezels voor je eigen flora binnen. En een toastje voor bij een feestje…. dat maak je door een courgette in dunne plakjes te snijden.

Wat ook helpt is om los te laten dat ontbijt een bakje yoghurt met cruesli is en lunch een broodje met kaas. Een goed gevulde maaltijdsalade ziet er niet alleen veel lekkerder uit, maar je lijf heeft er ook veel meer aan. Je kunt er de hele middag zonder honger op door en je hebt geen after lunch dip. En als je de pasta en croutons weglaat uit je salade is hij van nature glutenvrij.

Probeer de volgende keer dat je een glutenvrij alternatief zoekt, eens te denken aan de ‘whole food’ producten die er zijn. Je zult zien dat hoe vaker je dat doet, hoe makkelijker het wordt. En dan bewaar je dat kant-en-klare, niet zo gezonde, glutenvrije alternatief voor die keer dat je uit eten gaat en een glutenvrije pizza wilt bestellen. Daar krijg je dan helemaal niks van.

Disclaimer: De inhoud van deze blogpost geeft mijn persoonlijke visie op een gezonde leefstijl weer en is uitdrukkelijk niet bedoeld als individueel advies aan jou als lezer noch als vervanging van begeleiding door een therapeut of arts. Het veranderen van je voedingspatroon of leefstijl vraagt namelijk om deskundige begeleiding, zeker als je gezondheidsklachten hebt of in verwachting bent. Neem bij gezondheidsklachten of zwangerschap daarom altijd contact op met je huisarts en/of vind een deskundig therapeut, arts of diëtist om je te begeleiden bij veranderingen in je eetpatroon. De lezer wordt ook gewezen op de van toepassing zijnde algemene disclaimer die hier te lezen is.