Berichten

Is het eten van plantaardige eiwitten een goed idee?

Deze week zag ik een berichtje in het nieuws wat meteen mijn aandacht had. Een groep diëtisten kwam naar buiten met een alternatieve schijf van vijf genaamd de schijf for life. Uitgangspunt daarbij is een volledig plantaardig voedingspatroon. Nu is het heel goed dat we die schijf van vijf er eens uit gooien, maar een volledig plantaardig voedingsadvies, daar heb ik zo mijn bedenkingen bij. Sterker nog, dat vind ik – als ik kijk naar de fysiologie van het lichaam – voor de meeste mensen geen goed idee. 

Wat zijn eiwitten en waarom eten we ze?

Eiwitten zijn opgebouwd uit aminozuren. Eiwitten kun je je dan voorstellen als hele lange kralensnoeren en de kralen zijn de aminozuren. Als je eiwitten eet, dan knipt je lichaam de kralen los uit de snoer. Dat proces heet de spijsvertering. Je lichaam kan namelijk geen eiwitten opnemen uit de voeding, maar wel de losse aminozuren. 

Aminozuren worden door je lijf gebruikt als bouw- en reparatiestof. Je maakt er dus dingen van. Dat kan van alles zijn van spiercellen tot hormonen. Eiwitten zijn super belangrijk voor je lijf, ongeveer 80% van wat je in je lijf aantreft is ervan gemaakt.

Het menselijk lichaam heeft 22 verschillende soorten aminozuren nodig. En hoewel het lijf heel ingenieus in staat is om een aantal daarvan zelf te maken, komt het er voor de meeste mensen op neer dat ze al deze verschillende aminozuren gewoon moeten eten. De eigen aanmaak is meestal onvoldoende voor al dat bouw- en herstelwerk. En daar wringt voor mij het advies van een volledig plantaardig voedingspatroon.

Het verschil tussen plantaardige en dierlijke eiwitten

In dierlijke eiwitten, dus in vlees, vis, gevogelte en eieren, zijn alle 22 aminozuren aanwezig. Je hebt er dus geen omkijken naar. Als je regelmatig iets van dierlijke eiwitten eet, dan krijg je in ieder geval alle benodigde aminozuren binnen. Dat is niet het geval bij plantaardige eiwitten.

In plantaardige eiwitten (zoals peulvruchten, noten, pitten, zaden, quinoa) zitten namelijk lang niet altijd alle aminozuren. Daarom moet je bij een volledig plantaardig voedingspatroon heel goed weten welke aminozuren aanwezig zijn in welk voedingsmiddel, zodat je slimme combinaties kunt maken en geen tekorten krijgt. En dan nog krijg je niet alle aminozuren binnen, want het aminozuur carnitine is alleen te vinden in dierlijke voeding. Het lichaam kan carnitine overigens wel uit andere aminozuren maken, maar dan moet je die dus wel in voldoende mate eten en verteren.

Plantaardige eiwitten zijn lastiger te verteren

Naast dat plantaardige eiwitten dus vaak niet alle aminozuren bevatten, zijn ze helaas ook lastiger te verteren dan dierlijke eiwitten. En alles wat je niet verteert, kun je niet opnemen in je lijf. Dit betekent dat de aminozuren die je dan wel in je voeding hebt zitten niet kunt gebruiken maar in het toilet aantreft. 

Planten bevatten steeds minder eiwitten

Daarnaast blijkt uit onderzoek, dat door de toename van CO2 in de lucht de samenstelling van planten verandert. Er zitten daardoor minder eiwitten in planten en meer koolhydraten (suikers). Je moet dus meer plantaardige voeding eten om aan je eiwitbehoefte te komen. Daardoor krijg je ook meer koolhydraten binnen. Niet iedereen reageert daar even tof op.

Plantaardige eiwitten zijn een mooie aanvulling

Toch ben ik er wel een voorstander van om ook regelmatig plantaardige eiwitten te eten en zo je voedingspatroon uitgebreid en gevarieerd te houden. En hoe die verhouding tussen plantaardige en dierlijke eiwitten er dan moet uitzien is voor iedereen verschillend. Gelukkig maar! De ene mens doet het namelijk veel beter op wat meer plantaardige voeding dan de ander. En daarmee rekening houden lijkt me een mooie stap richting meer gezondheid. Want iets kan op papier nog zo’n geweldig idee zijn, als jouw lijf het niet wil dan werkt het (voor jou) niet.

Disclaimer: De inhoud van deze blogpost geeft mijn persoonlijke visie op een gezonde leefstijl weer en is uitdrukkelijk niet bedoeld als individueel advies aan jou als lezer noch als vervanging van begeleiding door een therapeut of arts. Het veranderen van je voedingspatroon of leefstijl vraagt namelijk om deskundige begeleiding, zeker als je gezondheidsklachten hebt of in verwachting bent. Neem bij gezondheidsklachten of zwangerschap daarom altijd contact op met je huisarts en/of vind een deskundig therapeut, arts of diëtist om je te begeleiden bij veranderingen in je eetpatroon. De lezer wordt ook gewezen op de van toepassing zijnde algemene disclaimer die hier te lezen is.

3 redenen waarom je geen vegetarische vleesvervangers moet eten

Steeds vaker hoor ik om me heen dat mensen minder vlees willen eten en meer vegetarisch willen eten. In de basis vind ik dat een goede gedachte. Lekker veel groenten eten en die de hoofdrol in je menu geven is ongelooflijk goed voor je gezondheid. Het zorgt voor minder verzuring in je lijf. Je krijgt er meer goede vezels mee binnen en natuurlijk vitamines, mineralen en allerlei bio-actieve plantstoffen. Die laatste zijn heel ondersteunend aan je gezondheid. Bovendien nodigt een bord vol groenten in allerlei kleuren ook enorm uit om van te eten. Regelmatig een vegetarische maaltijd eten vind ik een goed idee.

Vlees is wat mij betreft dus zeker geen ‘must’. Sterker nog, er zijn best wat onderzoeken die aantonen dat het eten van vlees niet altijd bijdraagt aan je gezondheid op de lange termijn. Met dat in het achterhoofd lijkt het een goed idee om regelmatig een vegetarische vleesvervanger te eten. Toch zou ik dat afraden en wel hierom.

Vegetarische vleesvervangers zijn slecht voor je darmen

Veel vegetarisch vleesvervangers zijn gemaakt van producten die je darmen irriteren of beschadigen. Ze worden namelijk gemaakt van:

  • glutenhoudende granen (tarwe, spelt, maïs)
  • peulvruchten (erwten, linzen)
  • sojaproducten (tofu, sojabonen)
  • zuivel

Gluten en zuivelproducten beschadigen de darmwand en zorgen dat deze verhoogd doorlaatbaar wordt. Dat is een slecht idee, want dit vermindert je bescherming tegen de boze buitenwereld. Allerlei gedoe ligt dan op de loer (infecties, voedingsintoleranties, chronische ontstekingen).

Peulvruchten bevatten lectines. Die irriteren de darmwand. Een geïrriteerde darmwand gaat ontsteken en dat geeft schade en dus een afgenomen bescherming. Soja bevat saponines. Dat zijn zeepstoffen. Aangezien je darmwand gemaakt is van vetten, is het eten van soja niet zo gelukkig. Want wat doet een beetje zeepsop met je vette afwas….? Juist: oplossen. En je darmwand wil je niet oplossen, geloof me.

Vegetarische vleesvervangers zijn suikerbommen

Een andere reden waarom vegetarische vleesvervangers niet zo goed zijn voor je darmen, is dat het echte suikerbommen zijn. Tarwe, spelt, haver, linzen, erwten, maïs en aardappelmeel zijn veel voorkomende producten waarvan deze vleesvervangers worden gemaakt. Deze voedingsmiddelen zijn heel rijk aan suikers. Gemiddeld bevatten vegetarische vleesvervangers zo ongeveer 23% koolhydraten, dat zijn de suikers dus. Op de verpakking heeft de fabrikant heel gezellig nog een onderscheid gemaakt tussen koolhydraten en suikers, maar dat onderscheid is kunstmatig. Koolhydraten zijn ook suikers. En een vleesvervanger eet je niet voor de koolhydraten (suikers) maar voor de eiwitten, toch?

Vegetarische vleesvervangers bevatten onvoldoende eiwitten

Als je kijkt naar de hoeveelheid eiwitten die er in vegetarische vleesvervangers zitten, dan schrik je je rot. Een schamele 6,7 gram eiwit zit er gemiddeld in per 100 gram. Om je een idee te geven: in vlees zit ongeveer 25 gram eiwit per 100 gram.

Er zijn wel plantaardige vleesvervangers die dit laatste gehalte aan eiwitten halen. Maar voor je nu denkt: “Oh gelukkig, dan neem ik voortaan die.”…. dit zijn de vleesvervangers die voornamelijk bestaan uit soja-eiwit, seitan (dat zijn pure gluten!) of gehydrateerd erwten-eiwit. Als je dit soort producten eet, dan maak je het je darm wel heel erg lastig om goed voor jouw afweer en bescherming te zorgen. Zeker seitan zou je onder alle omstandigheden moeten vermijden.

En dan heb ik het nog niet over het feit dat plantaardige eiwitten voor heel veel mensen vrij lastig te verteren zijn. Als je de eiwitten die je eet niet verteert, dan heb je er niks aan. Onverteerde eiwitten kun je namelijk niet opnemen in je lijf om te gebruiken. 

Bovendien moet je bij eiwitten ook letten op de samenstelling van de aminozuren die erin zitten. Aminozuren zijn de bouwstoffen waarvan eiwitten zijn gemaakt en die het lichaam gebruikt om bijvoorbeeld dingen te herstellen of om bepaalde hormonen van te maken. Daarvan is er een groot aantal essentieel voor de mens. Dat betekent dat je ze moet eten. De meeste plantaardige vleesvervangers bevatten niet alle aminozuren die je nodig hebt. Is dat voor een keertje heel erg? Nee, natuurlijk niet. Is dat erg als je dat standaard 3x per week doet? Ik denk het wel.

Verantwoorde vleesvervangers

Maar als ik dan geen vlees moet of wil eten, zijn er dan helemaal geen verantwoorde vleesvervangers? Zeker wel. Wat denk je van vis? Of gevogelte. Een eitje? Allemaal heel makkelijk te verteren. Bovendien bevatten ze alle aminozuren die je nodig hebt. Ook fijn. En dan neem je daar een flinke portie van allerlei soorten groenten bij. Zo heb je de voordelen van beide werelden: de dierlijke en de plantaardige.

Darm- en spijsverteringsklachten?

Vegetarische vleesvervangers kunnen voor een hoop spijsverterings- en darmgedoe zorgen. Dat geeft bijvoorbeeld maagzuurklachten, opgeblazen gevoel, darmgeborrel en gedoe en slechte ontlasting. Heb jij hier ook last van en wil je daar wel vanaf?

Doe dan mee aan het gratis interactieve webinar ‘Darm- en spijsverteringsklachten’ dat ik op 18 februari aanstaande om 20.00 uur geeft.

Meer weten en aanmelden kan hier: https://www.vanappeltotzeekraal.nl/webinar-darm-en-spijsverteringsklachten/

Disclaimer: De inhoud van deze blogpost geeft mijn persoonlijke visie op een gezonde leefstijl weer en is uitdrukkelijk niet bedoeld als individueel advies aan jou als lezer noch als vervanging van begeleiding door een therapeut of arts. Het veranderen van je voedingspatroon of leefstijl vraagt namelijk om deskundige begeleiding, zeker als je gezondheidsklachten hebt of in verwachting bent. Neem bij gezondheidsklachten of zwangerschap daarom altijd contact op met je huisarts en/of vind een deskundig therapeut, arts of diëtist om je te begeleiden bij veranderingen in je eetpatroon. De lezer wordt ook gewezen op de van toepassing zijnde algemene disclaimer die hier te lezen is.